« Aingeruaren igarotzea | Isiltasunak hitz egiten duenean »

Bidaia sentimental laburra / Italo Svevo (Maite Lopetegi) / Ibaizabal, 1998

Pentsamenduan aske Javier Rojo / El Correo, 1998-10-28

Italo Svevo (1861-1928) idazle italiarraren Bidaia sentimental laburra euskaraz irakurtzeko aukera dugu Ibaizabal argitaletxearen eskutik. Eleberri labur honetan, zahartzaroaren atarian dagoen pertsonaia batek Milandik Triestera trenez egiten duen bidaia kontatzen zaigu, ikuspegi ironiko batez. Tren konpartimenduko mundu hertsian pertsonaia desberdinekin topatuko da protagonista eta haiekin egoera bitxiak biziko ditu. Nobelaren bidaia, ordea (alde guztietatik da ironikoa), ezusteko batekin bukatuko da Gorizia izeneko herrian. Dena den, protagonistari jazotzen zaizkion kanpoko gertaera hauek ez dira nobela honen alderdirik interesgarriena; haren pentsamenduak du garrantzi osoa. Zeren pertsonaia honek libre izateko sistema berezi bat aurkitu baitu loturaz beteriko mundu batean: pentsamendua aske ibiltzen den bitartean, bera ere librea izanen da. Eta, hain zuzen, hori gerta daiteke, pentsamendu horrek errealitatean ez duela inolako eraginik badakielako… Baina bukaerak ederki frogatzen du ustezko askatasun hori ez dela nahikoa munduan ibiltzeko. Nobela ederra, bere sinpletasunean sakona, Svevok, kotxe istripu batean hil baino lehentxeago utzi ziguna, ohiko literatura italiarretik piskat urrun dagoena.