kritiken hemeroteka

8.059 kritika

Azken kritikak

« | »

Kaxa huts bat / Beñat Sarasola / Susa, 2007

Tarte beteko eskaintza iradokigarria Mikel Asurmendi / Irunero, 2007-07

Hitz lauz edo prosaz idatzia dena ezin ahal da poesia izan? Poesia ote orduan Beñat Sarasolaren Kaxa huts bat liburua? Irakur bakoitzak bere aburua izanen du, noski. Hona nirea: Kaxa huts bat narrazio-saio poetikoa da. Erran nahi baita, XXI. menderako poesiarako proposamena.

“Poesia berrirako proposamena” idazteko tentatua izan naiz. Ez ote gehiegitxo? itaundu diot nire buruari. Berririk ekartzea, berria asmatzea, zaila duzu txo! Ene barne ahotsak honela ihardetsi dit ordea: “Proposatzea haizu duk motel, oraindik badago berririk esatea edota asmatzea. Gogora itzak errepublika honetako Angel Erro poetaren ele berriak”: Orro errana da, aspaldidanik. / Oro errana dela ere errana da. / Oro errana da, bada, ezinbestean. / Oro errana da, baina ez nik.

Halatsu heldu zaigu Beñat Sarasola poeta gaztea. Kaxa huts bat dakargu. Kaxa hutsa delako, naski, bizkor eta zalu dator poeta. Lasta eta estropezu guztiak bota ditu kareletik, bila dabilen —eta xerka ari den— berezko barkuaren kareletik. Dakarren kaxa hutsa izan liteke. Beñat jantzia dator horregatik.

Plazara heldu aurretik, hamaika itsaso zeharkatu ditu, hamabi hondartzara ertzeratu eta hamahiru portuetan atrakatu. Ez bide da hamalau baten gisara literaturaren plazara iritsi. Espazioaren xerka heldu da, aitaren lekua hartzera. Eta hasteko eta horretarako aita akabatu du. Erran nahi baita, kasurako poesia akabatu —gura eta desioa— du. Errepublikako Poesia plazan sartzeko, aurrenik aurrekoengandik jasotako lasta kitatu —nahi— du. Horixe proposatzea ulertu diot nik behinik behin. Gure belaunaldia izeneko poemak (sic) ederki asko adierazi digu hori, baita Urruneko hizkuntza izenekoak gure errepublikako hizkuntzarekin dugun enbarazoa edota arazoa ederto aditzera eman ere.

Beñat abiatu berri da literaturaren bidaian, eta hasteko eta behin, bere bagagea —ondo jantzia datorrela esan dut arestian— hustu egin du. Horregatik azaldu zaigu kaxa huts batekin galtzarbean.

Beñatek ez du espero kritika eraikitzailerik jasotzea. “Kasu emak, ez al da eraikitzailea hire iruzkin hau?”, itaundu dit berriz ere barne ahotsak.

Auschwitz-ekoaren ondoren poesia idaztea basakeria ekintza izango zela adierazi zuen Adorno pentsalariak. Harrezkero, mundua erabat aldatu da, edo mundua ez da batere aldatu, diot neronek —Beñaten poesiaren kontraesanekin bat egin nahian edo—. Gaur egun, Auschwitz bat dugu egunero, Bagdaden nahiz Palestinan, baita New York, Madril, Londres zein Marokon ere, aldian-aldian.

Alta bada, Beñatek geure buruarekin jolasteko, olgatzeko eta ironiaz mintzatzeko tarte betea proposatu digu, kaxa hutsa eta betea proposatu digu, iradokitzen, asmatzen, bizitzen… jarraitu ahal izateko.

Azken kritikak

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Ethan Frome
Edith Wharton

Nagore Fernandez

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Jon Martin-Etxebeste

Poema liburu bat —irakurtzeko jarraibideak—
Angel Erro

Irati Majuelo

Hotza bazkatzen
Izaskun Igoa Jaimerena

Maddi Galdos Areta

Ganorexia
Iñaki Segurola

Asier Urkiza

Haurrek hitza
Lidia Txukovskaia / Lidia Zhukova

Nagore Fernandez

Artxiboa

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

Hedabideak