kritiken hemeroteka

8.068 kritika

Azken kritikak

« | »

Sua falta zaigu / Katixa Agirre / Elkar, 2007

Zazpi ipuin zazpi ipotx! Mikel Asurmendi / Irunero, 2007-04

Iradokigarria egin zitzaidan liburua hasieratik, izenburua (Sua falta zaigu) nahiz azala: honetan emakumezko bat azaltzen da, gaztea, zigarroa ezpainetan duela. Izenburuak Sua nahi, Mr. Churchill? gogorazi zidan, Izagirreren azken ipuin bildumarena. Koldorenak hamazazpi ipuin zekarren, Katixarenak berriz: zazpi. Zazpi ipuin zazpi ipotx!

Katixa Agirreren Sua falta zaigu eskuetara heldu eta Koldo Izagirrereneko protagonistak “sua partitzeko” prest zeudela gogoratu zitzaidan, —pertsonaia zailduak eta literatura ere halakoxea—, Agirrereneko pertsonaiek berriz “sua behar dute”: tabakoa edo metraila badute, baina oraindik berau piztea falta zaie. Metafora haizu delakoan, egin dezadan aurrera.

Barka nazala Katixak, liburua eskuetan Edurne zuri eta Zazpi ipotxak heldu zaizkit gogora. Katixaren literaturak ez du nik aipatutako fantasiarekin zer ikusia, beharbada, baina fantasiak eraman nazake liburua interpretatzea: Katixa Edurne izaki, eta zazpi ipuinak zazpi ipotxak.

Sua falta zaigu ipotxa, guztien artean helduena delakoan nago. Horregatik ematen dio liburuari izenburua, naski. Metafora polita da ipuina bera. Funtsean nerabezaroan garena, betirako izanen baikara transmititzen digu istorioak, edo niri behintzat.

Ness lakuko zooplakton haragijalea ipotxa heldua izan ezik, magikoa da, errealitatearen eta fikzioaren arteko magiak gatibatu nau zeharo.

Hirugarrenik Asier ipotxak berriz, ez ninduen aurreko biek beste gogobete. Agian ipotx berak ez du errurik, aurreko ipotxek baizik, agian ni neroni naiz errudun, ipotxarekin berarekin topo egitean ez nintzelako —behar besteko— atezuan. Hartara, nerabezaroko asebetetzea utzi zidan.

Festa gonbidatuak delako ipotxak apur bat aztoratu ninduen, aurrekoak baino grazia gehiago egin zidan alabaina. Edonola ere, aurreko ipotxarekin batera, ipotx protoganista hauek homoxesualitateari buruzko gogoetak eta bilakabideak politak dira oso.

Kafe-makina elektrikoa hunkigarria da. Lehen eta bigarren ipotxek zuten magia falta zaio, alta. Bigarrenak eta hirugarrenak galdua zuten amiñi bat jada magia.

Arazo bat berez ipotxaren ironiak lehenaren magia parekatzen du edo haren xarma bete egiten du. Ederki gaituzu gizonezkoak, lehen ipuineko neskek —nahiz ipuin honetako neskak— bilatzen duten maitasuna aseko badugu.

Horrela bukatu berriz, jostakin eta garratza ipotxa. Berak biltzen ditu aurrekoen ezaugarriak: zalantzak, satisfazio eza. Umorea ere badu, baina mikatza. Ironia erruz. Magia berriz, norberaren imajinazioak ipini diezaiokeena.

Hara: Katixa Edurne bada, demagun Literatura dela Printzea. Inpresioa dut, Printzeak Edurne nola literaturak hala ukitua dela Katixa. Katixak sortu(ko) dituen pertsonaiek sua piztu(ko) dutelakoan nago, piztu eta partitu ere, erruz partitu ere!

P.S.: Ipotxak ezagututakoan hobeto ulertu dut Amari, eta aitari egindako eskaintzaren arrazoia. Katixak zinemarekiko duen grinak eta ezagutzak asko lagundu(ko) diote literaturgintzan! Bejondeizula Katixa zuri, baita bejondeiola literaturari ere!

Azken kritikak

Keinura itzuli
Elena Olave

Irati Majuelo

Poema liburu bat ---irakurtzeko jarraibideak---
Angel Erro

Maddi Galdos Areta

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Aitor Francos

Isildutako eskuak
Jon Abril

Aitor Francos

Atsoa
Victor Catala

Nagore Fernandez

Erretzaile damutuen konpainia
Aingeru Epaltza

Asier Urkiza

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

Amaia Alvarez Uria

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

Hedabideak