kritiken hemeroteka

7.439 kritika

Azken kritikak

« | »

Gorde nazazu lurpean / Ramon Saizarbitoria / Erein, 2000

Gorde nazazu lurpean Jon Kortazar / El País, 2001-02-26

Ramon Saizarbitoriaren azken liburuak bost nobela biltzen ditu. Batera agertuz izugarrizko kalitate handiko liburua burutu duela esan beharko genuke.

Bostok lotzen dira hildako gorpuen deslurreratzearen gaiaren inguruan, gerran berna galdu zuen gudariaren historia, Rosetti poeta eta Rafael pintorearen aurreko inguruan sorturiko nobela, aitatasuna frogatzeko egiten den kantari eta aktore frantsesaren desehorzketa, bere emaztearen nahia betetzeko protagonistak egiten duen aitaginarrebaren gorpuaren toki aldaketa, eta Sabino Aranaren gorpuarekin egindako hara honako joan etorria. Bost aldaera gorpuari zor zaion errespetua hausten dutenak.Gorputzaren gorazarreak ekarri bazuen erotismoa literaturara, gorpuaren jokoak oinarritzen du umore beltza. Egokia da berez titulua: Gorde nazazu lurpean, Aita gurearen moldapen parodikoa sortzen delarik.

Hiru nobela aurretik eman zuen Bihotz bi nobelarekin lotuak daude. Hango pertsonaien izenak, hango moldapenak erabiltzen dira, eta haren haritik sortuak dira pasadizoak. Eta liburuaren gai nagusia ere bai: gizonezkoen eta emakumezkoen arteko komunikazioaren zailtasuna. Joera obsesiboan oinarriturik, txikikeriek eta anbiguotasunak uzten duten gaizki-ulertzeen bidetik, eguneroko bizitzak sortzen duen zamatik abiatzen da idazlea mundu intimoan dagoen ifernua jasotzeko asmoz.

Sarea balitz bezala, zabaltzen dira nobela desberdinetan aipamenak eta detaileak, motiboak eta egiturak. Kontalariaren nagusitasuna adibidez, edo zein garrantzizkoa den ongi kontatzea. Edo inoiz baino indar handiagoarekin agertzen den psikoanalisiaren eta literaturaren arteko zubia. Edo ironiaren garrantzia. Esan daiteke Saizarbitoriak hainbaten erabilitako errepikamenak ez direla orain esaldietan agertzen, pasadizo, egitura eta motiboen mailan baino. Eta mezuen garrantzian, nola ez?

Gune bat osatzen dute nobelok, idazlearen mezuen inguruko gunea, baina puntu horretatik aurrera obsesioak, gaiak, sare batean bezala zabaltzen dira.

Saizarbitoriaren espazioak kulturazko espazioak dira: Donostia egiako eta era berean asmatu bat agertzen da, bai, Joycek Dublin asinatu zuen eran lan eginaz, baina era berean agertzen dira atzerriko paisaia urbanoak, Europako hiriburuetako aipamenak eta tabernen ordez, jantoki apainak. Euskal literatura gazteen tokiz beterik agertzen den honetan, ez dator bat ere gaizki edadetuok ere gure bizibidearen erreferentziaz beteriko nobelak aurkitzea.

Azken kritikak

Aldibereko
Ingeborg Bachmann

Joannes Jauregi

Simplicissimus
Patxo Telleria

Aiora Sampedro

Miñan
Amets Arzallus Antia

Estibalitz Ezkerra

Simplicissimus
Patxo Telleria

Javier Rojo

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Mikel Asurmendi

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Txema Arinas

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Hasier Rekondo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Javier Rojo

Miñan
Amets Arzallus Antia

Nerea Goioaga Uriarte

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Alaitz Andreu

Bilduma bat
Sandro Penna

Jose Luis Padron

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Alex Uriarte Atxikallende

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Iratxe Esparza

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Javier Rojo

Artxiboa

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Hedabideak