kritiken hemeroteka

7.408 kritika

Azken kritikak

« | »

Gutiziak / Askoren artean / Txalaparta, 2000

Aniztasunezko muturrekoa Jon Benito / Gara, 2001-02-24

Berandu gatoz lan hau aipatzera eta hitzik gabe geratu gara, ezer berririk esateko. Lehendik ere asko hitz egin delako liburu honi buruz. Horregatik eta hau tarte laburra dugulako, esan behar diren hainbat gauza esateko egingo ditugu aipamen labur zenbait.

Ez da halako antologia baten aurrean aurkitzen garen lehen aldia. Berezitasun nagusia, emakumeena dela honakoa, euskal emakumeena, euskal emakumezko idazleena. Indibidualtasunetik atera eta literatura kolektiboan edo talde lan gisa erakutsi digute literatura.

Eta, antologia orotan bezala, egile anitz eta irakurtzeko asko. Ni asko, gu bat osatzeko. Liburu mardula dugulako hau. Espeziala, ezuste atsegina dugu, orain arte gizonezkoek jokatzen zutelako gehiengoan literaturaren esparrua, kasu urri baina, aldi berean, bikain batzuk kenduta. Horien artean, guztiok oroitzen ditugun Arantxa Urretabizkaia, Amaia Lasa, Itxaro Borda, Mariasun Landa, Laura Mintegi, Lourdes Oñederra eta Arantxa Iturbe. Eta emakumeek beren bidea egiten dutela eta egingo dutela erakutsi zaigu hala. Gurarien eta egiteen adierazle dugu beraz.

Harrien azpiko idazleak ezagutzeko balio izan du, besteak beste, antologia honek. Tiraderetatik atera ez diren testuak ezagutzeko. Ezagutzen ez genituen hainbat idazle ezagutarazi baitizkigu. Liburuan aurkitzen ditugun idazleen artean denetarik dagoelako, ezagutzen ditugunak eta ezagutzen ez ditugunak. Hasiberriak eta denboraldi luze batez euren lanik irakurri ez diegunak. Esparru eta lurralde guzietako emakumeak.

Gutiziak aipatu ditugu, horren karietara datozkigu, bada, idazleak. Antologia orotan bezala, era guzietako lanak, luzeak eta laburrak, estilo eta kalitate ezberdinetakoak, biltzen direlarik.

Ustekabeak ere aurki daitezke, horregatik merezi dute antologiek. Etengabeko berriz hastearen sentsazioa geratzen zaigulako. Ipuin bat idazlea juzgatzeko gutxitxo bada ere, liburuak emakumeen literatura ezaugarri zehatz batzuetan koka daitekeela diotenei muturreko galanta emateko balio duela aipatzen ahal da.

Aniztasuna dutelako ezaugarri nagusi. Aniztasuna, baina, esparru guzietara zabaltzen da, gaiari edo kalitateari begira. Ederrak dira, batez ere, Aurelia Arkotxaren “Marko Poloren ametsa”, Pili Kaltzadaren “Ilargiak gela barrura irrist egin zuelako” eta Miren Agur Meaberen “Azken gutizia”, lanen batzuk aipatzearren.

Euren helburuetan, literatur eskaintza berri eta berezi bat egitea dute bat eta ezin da esan lortu ez dutenik. Horregatik du balio berezia liburu honek, lehen urrats ezengonkor bat nola bilaka daitekeen oinarrizko erakutsi digutelako. Eta, eskaintza bat izan ordez, eskaintza asko dituelako. Eta aitzakia bat baino gehiago dituelako, eta gutiziak, gehiago. Eta argitaletxe berean ezagutu dugun produkturik esportagarrienetako bat -”Habaneras” liburua bezala, kanpora begira- dugulako. Horregatik ere, liburu honen garrantzia.

Azken kritikak

Afrikanerrak
Eneko Barberena

Joannes Jauregi

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Aiora Sampedro

Urre urdinaren lurrina
Jurgi Kintana

Aritz Galarraga

Zeldak
Elena Olave

Alex Uriarte

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Iratxe Esparza

Iturria
Unai Elorriaga

Javier Rojo

Sorginak, emaginak eta erizainak / Emakumezko sendalarien historia bat
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Irati Majuelo

Ene herri txikia
Gaël Faye

Hasier Rekondo

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Javier Rojo

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Amaia Alvarez Uria

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Iturria
Unai Elorriaga

Aiora Sampedro

Zeldak
Elena Olave

Javier Rojo

Susmaezinak
Itxaro Borda

Estibalitz Ezkerra

Artxiboa

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Hedabideak