susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Amaren eskuak | Idazlearen egunerokoa »

Etxea / Josu Penades / Alberdania, 2006

Barne bakarrizketak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2006-09-01

Pozgarria izan da niretzat liburu honen irakurketa. Pozgarria, atsegina, gozatzeko moduko. Eta ez da liburu erraza. Hiztegi konplikatu samarra du, pertsonaiak sakonak dira, diruditen baino askoz sakonagoak. Gaia ere ez da sinplea, bizitza bezain konplexua baizik. Eta badakigu, edo jakin behar genuke, bizitza korapilatzen hasten denean, zer nolako ondorioak ekartzen dituen. Lau pertsonaia dira nagusi eleberrian. Asier, Xabier, Maite eta Miren. Asier eta Maite Mirenen etxea ikustera joan dira, aldatzeko asmoa baitute. Mirenek ez du, ordea, saltzeko gogo handirik. Xabierrek, bai, agentzia baterako egiten baitu lan. Lau pertsonaiak etxean elkartu dira, eta, elkartu diren unetik aurrera, etxea sinboloz jositako eraikuntza izango zaie. Bakoitzak etxean zerbait berezia, barnekoia eta pertsonala ikusiko baitu. Etxearen gunean gertatuko da, hain zuzen, barne geografiaren eta kanpo geografiaren arteko bat egitea.

Oso espaziala da eleberria. Baina narrazioaren espazioak erraz gainditzen ditu etxearen goi-beheak, luze-zabalak. Pertsonaia bakoitza espazio bat da, irudimenezko geografia batean kokatu nahirik dabilena: kokatu nahirik edo galdu nahirik. Gauza bera baita, askotan. Barnekoa ez da ulertzen kanpokorik gabe, ezta kanpokorik ere barnekorik gabe. Barnetik kanpora doan bidea oso ongi adierazita dago eta, horregatik, bortxarik edo indarrik gabe igaro daiteke batetik bestera, eta bestetik batera, norabide bikoa baita bidea, ez bakarrekoa.

Denbora ere bikoitza da. Bada barne denbora bat kanpoko denborarekin bat egiten duena, edo bat egin nahian, ihesi doana, arrapalada bizian. Eta bada barneko denbora mantso ahula, inora joan nahi ez duena.

Hitzak ere barnetik kanpora doaz, batzuk. Beste batzuk barnean geratzen dira, kanpora joan ezik. Barne bakarrizketak dira, finean, liburuko pertsonaien isuriak. Poliki-poliki doaz, amaieraraino, ur-tantak soroan barrena bezala.