kritiken hemeroteka

8.268 kritika

« | »

Itsaso aurrean / Bingen Ametzaga / Susa, 2006

Exilioaz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2006-06-30

Egia esan, txundituta uzten du Bingen Ametzagak egindakoak. Nekaezina, irakurri dut sarrerako hitzen artean, eta nekaezina baino gehiago dela deritzot, haren itzulpen lana. Harrigarria dela esanda ere ez nuke lanaren neurria bere osotasunean hartuko. Shakespeare (erraz esaten da), Stevenson, Wilde, Wordsworth, Baroja maitea, Juan Ramón Jiménez (adiskide izan zuen, oker ez banago), Du Bellay, Descartes, Dante, Eskilo, Horazio, Virgilio, besteak beste. Ez dago batere gaizki horrelako altxorra euskaraz izatea, jakinik erdaraz emana izanik ere, ez duela oso estimazio handia izaten. Baina tira.

Liburua antologia bat da, Bingen Ametzagak berak idatziko poemak biltzen ditu batetik eta berak itzulitakoak, bestetik. Esan beharra dago Ametzagak exilioa ezagutu zuela (halakorik ezagut daitekeen neurrian), ez exilioa ezagutzen gaitza delako, baizik eta exilioak bere ikuspegia ezartzen duelako exiliatuarengan eta eragozten diolako ikusten duena benetako begiz ikusten. Horixe da exiliatuaren lehen paradoxa, zer den ez dakiela, eta horregatik exiliatua, beste errealitate batera egokitzeko ahaleginean, itzultzen hasten da, bestelako errealitatea berera ekartzen saiatzen da, ezagutuko duelakoan, bere egingo duelakoan. Alferrik, ordea, beste errealitatea da harrapatzaile, eta exiliatuak lan egin behar du errealitate horri aurre egiten, itzulitakoa berriro jatorrizkora itzultzen, bera ere berriro onartu nahi ez duen errealitatera etortzen. Exiliatua itzultzailea da, ezinbestean; exilioa hizkuntzen arteko lehia baita, errealitateen arteko kontraesana. Hitzaurrean dio Koldo Izagirrek Ametzaga ezin modernoagoa dela. “Palestinaz, Sarajevoz, Manhattanez, Bagdadez, Lisboaz idazten diguten egungo euskal poetetarik bat ematen du”. Oraintxe jakin dut: egungo euskal poetak exiliatuetarik bat ematen du.

Azken kritikak

Independentzien eguzkiak
Ahmadou Kourouma

Jon Jimenez

Zirriborroak eta gero
Askoren artean

Asier Urkiza

Zirriborroak eta gero
Askoren artean

Amaia Alvarez Uria

Arrakasta
Jasone Osoro

Mikel Asurmendi

Maitasun kapitala
Karmele Jaio

Jon Jimenez

Bortxaketa
Joyce Carol Oates

Ibon Egaña

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Mikel Asurmendi

Ulu egiteko bolondres bila
Harkaitz Cano

Maddi Galdos Areta

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Asier Urkiza

Itzulerak
Miren Agur Meabe

Nagore Fernandez

Independentzien eguzkiak
Ahmadou Kourouma

Irati Majuelo

Kangaroo
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Ura ez baita beti gardena
Xabi Lasa

Sara Cabrera

Zirriborroak eta gero
Askoren artean

Jose Luis Padron

Artxiboa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

2023(e)ko maiatza

2023(e)ko apirila

2023(e)ko martxoa

Hedabideak