kritiken hemeroteka

7.096 kritika

Azken kritikak

« | »

Gure Gauzak S.A. / Ur Apalategi Idirin / Utriusque Vasconiae, 2004

Ezpal berriak aterako dituzun menturan Mikel Asurmendi / Irunero, 2006-02

Ur Apalategi Idirinen Gure Gauzak S.A. eleberriak zer esan franko eman du euskal letren errepublikan. Egileak berau argitaratu nahi eta hainbat argitaletxeen ezezkoa jaso zuen. Liburua editore askoren eskutik pasa zen, eta dirudienez esku asko erre ere. Hitz batean, polemikaren zurrunbiloan jalgi zen literatur plazara. Azkenik, Utriusque Vasconiae argitaletxearekin kaleratu zen, eleberrigintzarako argitaletxeak abiatu sail berrian. Nik berau atera berritan zela, irakurri eta egilearekin solastatu nintzen, baita eleberriari bere juzkua edota zukua atera ere.

Irakurri baina, ez dugu betiere nahi dugun patxada eta soseguarekin egiten, eta naski, horrenbeste polemika sorrarazi zuen nobela honi ez nion ezpalik —publikora, hots— atera. Egiari zor, neronek landu ohi ditudan enborretatik ezpalak baino ez dizkizuet ekartzen. Ezpal ezko eta meheak batzutan, ezpal lodi adabegiak bestetan.

Oraindik orain eleberria akordura jalgi zait, eta ordudanik buruan jasoak nituen ezpal haiek paperera ekarri nahian ari nauzu. Finean eta funtsean, irakurle horrek, Gure Gauzak S.A. eleberri gotorrari —edota kasurako enborrari— hel diezaiozun!

Enborra zelai heze batean aurkituko duzu, euskal literaturaren zelaian alegia. Paisaia hezea hemen nahiz lehorra hor, literatura gudu zelaia izan baitaiteke, eta gudu zelai labainkorrak zein hautsez estaliak kausitu ditzakezu.

Laburrean bada ere, akorduan dudana isuriko dut segidan. Berean euskalgintzaren mundua aurkituko duzu, argitaletxeen mundua, gure kultur industriaren paradigmak, interesak eta ezin ikusiak aurkituko dituzu. Errealitatetik hartutako ezpalez bestera, fikziozko aldean idazle bat aurkituko duzu, Julene Oihanburu gaztea protagonista. Julenek Gaston Berrizarren biografia osatzeko beka eskuratu du, eta hara, zeregin horren estakuruan bilbatzen du thriller hau Ur Apalategik.

Akordatzen naiz, fikzioa izanagatik errealitatera eramaten ninduela eleberriak, eta errealitatean harrapatuta, edo haren obsesioan eroria, aldian behin-edo, argumentuaren haria galtzen nuela. Galtze hori nire gabezia izan daiteke, haatik.

Halako batean eleberrian barrena bide egiteko asmoz itzuli nauzu, Gure Gauzak S.A. delakoaren barrena hots. Ezpal berriak aterako ditudan menturan, ezpal ezkoak eta umelak aldian, eta adabegi potolo eta idorrak bestetan. Bien bitartean, irakurle lagun horrek zuk zeuk zorroztu begiak, istorioan barrena hamaika harri koxkorrekin topo eginen baituzu. Ekiteko prest eta zoli?

Azken kritikak

Hitzen ahairea
Gotzon Barandiaran

Mikel Asurmendi

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Amaia Alvarez Uria

Aramotz
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Maitalea
Marguerite Duras

Joannes Jauregi

Tximeletak bizkarrean
Ugaitz Agirre

Ibon Egaña

Poesia kaiera
Al Berto

Javier Rojo

Poesia kaiera
Alejandra Pizarnik

Peru Iparragirre

Pausoa noiz luzatu
Andoni Egaña

Amaia Serrano Mariezkurrena

Beltzak, juduak eta beste euskaldun batzuk
Joxe Azurmendi

Javier Rojo

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Jose Luis Padron

Azalberritze bat
Esti Martinez Diaz de Cerio

Igor Estankona

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Aiora Sampedro

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Joannes Jauregi

Maitalea
Marguerite Duras

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Hedabideak