kritiken hemeroteka

7.399 kritika

Azken kritikak

« | »

Sargazo itsaso zabala / Jen Rhys (Txomin Arratibel) / Alberdania / Elkar, 2005

Sargazoak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2006-02-17

Jean Rhys edo Ellen Gwendolen Rees Willians, Dominica uhartean jaioa. Parisen Ford Madox Ford nobelagilea (William Rosssetti pintorearen iloba) ezagutu zuen eta idazten hasi zen. Maitaleak izan ziren eta “Soldadu ona” (“entzun izan dudan historiarik tristeena”) irakurtzen duenak jakin dezake nolakoa zen Jean Rhys. Ford Madox Fordek eragin handia izan zuen, Jean Rhysengan ez ezik, baita Joyce, Hemingway edo Ezra Poundengan ere, Parisen argitaratzen zuen aldizkariari esker. Hemningwayk ez zion barkatuko, ez baitzuen egindako mesederik barkatzen.

Jean Rhys idazle berezia zen. Oso goiz ohartu zen zer esan nahi zuen emakume izateak, areago zer esan nahi zuen emakume idazle izateak. Baina berandu samar ohartu zen zein zen bere tokia, eta Europatik Karibera joan zen, itzulbidean, eta Sargazo itsaso zabala idatzi zuen. Bertan Antoinette Coswayen bizitza kontatzen du, Bronteren Jane Eyre nobelako pertsonaiarena, hain zuzen. Nobelan, bestalde, Eyreren pertsonaiek bizi berria, alegia aukera berria, ezagutzen dute. Jean Rhysek pertsonaia horien bidez bere gaiak lantzen ditu: erbestea, sexuen arteko harreman zailak, Antilletako paisaia. Ez da lehen idazlea paraje horiei buruz aritzen dena, Cristobal Colonek berak bere egunerokoan aipatu baitzuen itsaso hori, baina bai seguru asko paisaiaren berri ederkien eman diguna.

Cyril Connolly kritikoak esan zuen bzeala: “Zenbat eta liburu gehiago irakurri eta orduan eta nabariagoa egiten da idazle baten zeregina maisu-lana sortzea dela. Gainerakoak ez du horrenbeste garrantzirik”.

Nobela maisulan horietakoa da. Bide berria ireki zion literaturari. Ez da lehen aldia Jean Rhys euskaratzen dena. Oker ez banago, Susa aldizkariak ipuin bat argitaratu zuen. Ford Madox Forden itzulpen politik ere bada.

Azken kritikak

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Amaia Alvarez Uria

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Iturria
Unai Elorriaga

Aiora Sampedro

Zeldak
Elena Olave

Javier Rojo

Susmaezinak
Itxaro Borda

Estibalitz Ezkerra

Irautera
Castillo Suarez

Alex Uriarte

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Untz Ohe

Miñan
Amets Arzallus Antia

Irati Majuelo

Hiru gutun Iruñetik
Patxi Zubizarreta

Amaia Serrano Mariezkurrena

Poesia kaiera
Louis Aragon

Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

Javier Rojo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Txema Arinas

Poesia kaiera
John Berger

Igor Estankona

Zorioneko familia
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Artxiboa

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Hedabideak