kritiken hemeroteka

7.044 kritika

Azken kritikak

« | »

Denbora aleak / Karlos Linazasoro / Pamiela, 2005

Denbora gai gisa Jon Kortazar / El País, 2006-01-30

Aspaldiko egunetan behin eta berriro egiten didate galdera bera. Ba ote du Lauaxetaren poesiak jarraitzailerik? Eta ezezkoa erantzuten badut ere gehienetan, batzuetan bestelakoa erantzuteko kariaz geratzen naiz. Ez da erraza galdera orokor bati esaldi zehatz baten bidez erantzutea. Eta Mungiako Aita Paulin Solozabal ekartzen dut gogora eta haren poesia “Lauaxetaren eskolakoa” Ibon Sarasolak esango lukeen moduan. Baina galderari erantzutea modernitateak gure artean duen pisuaz jardutea da. Modernitate ondorengoan badira poeta modernoak? Eta ez dut dudarik egiten baietz.

Karlos Linazasoro bere bertute guztiekin poeta moderno nagusia iruditzen zait: bere esamolde tinkoarekin, bere gai nagusi horiekin itzulika, bere lan eskergarekin, hitz egiteko sotiltasunarekin… Bere liburu berriaren izenburuak ere horixe adierazten du: Denbora aleak. Denbora gai gisa poema liburu batean, Jainkoa subjektuaren zerkari ihes egiten dionean: “Denbora berde doa, Jainkorik ezean, / goroldioen adarretan”.

Denborari buruzko hausnarketa da poetak aurkezten duena. “Betikoa dugu berandutze hau, atzoko usain”. Azken liburuetan egin duen moduan maitearekin elkarrizketa jarraitzen du egileak.

Eta hiru hankako poesia osatu du liburuan. Hausnarketa, paradoxak betetzen duena, izadiaren agerpena (“Badator udaberria”), itzalaren estalpen bila ibilirik, eta maitasunaren eta sexuaren aipamena azken aterpe gisa.

Denboraren joana gogorra da, eta idazleak soilik ditu hitzak haren erasoetatik defendatzeko. Baina Linazasororen hitzak gotorrak dira, sendoak, pentsakizunari bide ematen diotenak. Berbaldiaren tonuak ez dio lausenguari tokirik uzten, dena seriotasun, dena argi-ilun, hitza ongi zizelatua, kontrajarpenaren itzalpean.

Moderno izate hori denborarekin egiten duen borrokan betetzen da, unean unekoa bizi du (“Gero eta guttiago behar dut bizitzeko”), batez ere maitearekin egindako solasean konplitzen dena, erotismoa berriro heriotzaren ezkutu irmoa delarik (“Gurtzen zaitut eta ez dakit zergatik”), hitzaren magian sinisturik, esaldiaren luze forman agerturik, poesiaren moldea gaurko estetikara modernitate ondorengora ekarri beharrean, luzatuz eta erritmoaren eta errepikapenaren gozamenean onduz eta landuz.

Azken kritikak

Erreka haizea
Sonia González

Aiora Sampedro

Bakartasunaz bi hitz
Filipe Bidart

Aritz Galarraga

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Hasier Rekondo

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Alex Uriarte Atxikallende

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Estibalitz Ezkerra

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Mikel Asurmendi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Peru Iparragirre

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Ibon Egaña

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Javier Rojo

Gerra txikia
Lander Garro

Roberto Moso

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Amaia Alvarez Uria

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Joannes Jauregi

Epailea eta haren borreroa
Friedrich Dürrenmatt

Aiora Sampedro

Bioklik
Asel Luzarraga

Iratxe Esparza

Artxiboa

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Hedabideak