kritiken hemeroteka

7.565 kritika

Azken kritikak

« | »

Hauts bihurtu zineten / Juan Kruz Igerabide / Alberdania, 2005

Utopiak Jon Kortazar / El País, 2005-12-26

Juan Kruz Igerabidek bere lehen nobela argitaratu du. Gehitu beharko genuke, ordea, orain esaten den bezala, esaldi bihurria eta zentzu handirik ez duena erabiliz, helduentzako lehen nobela, haur —eta gazte— literaturan trebatua baitzen, Helena eta arristiria argitaratu zuenean adibidez, eta nobela hori aipatzen dut beste honekin lotura oso estua duelako, eta bietan gertaera arras berdinak kontatzen direlako. Hauts bihurtu zineten helburu askori heltzen dion nobela dugu: iniziazio nobela, historia kontatu nahi duena, nobela hunkigarria.

Nobelaren gaiak Joantxo izeneko haurra gaztetu bitarteko bizitza kontatzen digu, beraz nobelaren gai nagusia pertsonaia honen begien bidez kontatua, Euskal Herriko bizitzan trantsizio garaian politikak euskal bailara batean izan zituen eragina eta ibilbidea. Iniziazio nobela dugu, batez ere, pertsonaia baten heldutasun prozesua nola lortzen den kontatzen duena, oso giro zailean.

Bere bizitzan adar nagusi bi izango ditu: batetik Adela maistra, bere on eginaren bidean jarriko duena, nahiz eta iragan zail bategatik, pertsonaia honek ez duen inoiz onik, bestetik Marro, gaizkilearen irudi nagusia, ekintza guztietako aurkari petoa: protagonistaren herren geratzearen errudun, harroa, borrokara eta edanari emana, droga saltzailea…

Polo bion artean heldu beharko du Joantxok, bere bizitza propio eraikirik. Giro nahasian, politikaz blaiturik, mila itzulika bizitzan zehar. Eta hor dugu beste pertsonaia berezia: Joxe Mari, auzokoa, bortizkeriaren aurrean bere esperientzia agertzen duena.

Esperientzia pertsonal bat, utopia komunistak galdu direnean. Horra hor, nire uste apalean, nobelaren gaia. Joantxoren nortasuna hazten delarik, bere hizkera mota ere aldatzen doa, eta neurri berean, munduari buruz agertzen duen konplexutasuna. Egileak ez die muzin egin aitorpen etiko eta moralari, behin eta berriro azpimarratu du gai hori, beti ere narratzailearen ahotan jarrita, dela kontatzen diren egoerak juzgatuz, dela aipamen klasiko aberatsen bidez.

Aitortu behar da garaiko hilketa eta ekintzen artean manikeismoa aldendurik agertzen dela kontalariaren kontzientzia, zalantza askorekin eta batez ere, garaiaren joera poliedrikoari erantzun anitza emanaz, idealizaziotik desidealizazio behera datorren bidean, nortasuna osatzen den bitartean. Pertsonaien eta egoeren artean mugitzen da nobelaren gaia eta erabilitako hizkera aipagarria da.

Azken kritikak

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Marta Goikoetxea

Miserikordia etxea
Joan Margarit

Jose Luis Padron

Argiantza
Pello Lizarralde

Aiora Sampedro

Hotz industriala
Julen Belamuno

Joannes Jauregi

Hotz industriala
Julen Belamuno

Ibon Egaña

Hotz industriala
Julen Belamuno

Javier Rojo

Noiz arte arrazoi
Juan Kruz Igerabide

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Irati Majuelo

Isiltasuna
Eneritz Artetxe Aranaz

Javier Rojo

Inon ez, inoiz ez
Iban Zaldua

Txema Arinas

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Nik ere Germinal! egin gura nuen aldarri
Koldo Izagirre

Aritz Galarraga

Artxiboa

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Hedabideak