kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Neguko zirkua / Harkaitz Cano / Susa, 2005

Gauzak erakutsi Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2005-10-14

Liburu honetan bilduta dauden hemeretzi ipuinetatik gehienak (bada bat edo beste betegarriak direnak) maila onekoak dira. Ipuin guztiek dutena, eta hasieratik harrapatu eta irakurtzera bultzatzen dutena, zerbait kontatzeko gogoa da, zerbait esateko grina. Eta grina hori aske dabil hitzen artean, hitzak bezatzen ditu, hitzak suzko uztaitik pasaratzen ditu, zigorraz mehatxaturik aulki baten gainera eramaten ditu eta, azkenik, bakoitza bere urrezko kaiolara sarrarazi baino lehen, une batez, eskuz laztantzen ditu. Hitzen funtzioa da, hitzen zirkua, hitzen gorazarrea. Ipuin guztiek dutena, hitzen erakustaldiaz gainera, gustatzeko gogoa da, txalotuak izateko irrika.

Ipuina kontatzea begirada bat eskaintzea da, begirada berezia eta ulertzen gaitza, batzuetan; begirada xamurra eta ulertzen erraza, besteetan. Idazle adina begirada dago munduan, eta begirada adina ipuin. Liburu honetako ipuin guztiei itsatsirik ez dago begirada bera. Batzuetan begia gauza xelebreetan, ez ohikoetan, paratzen da. Eguneroko bizitzan ez dagoena bilatzen du eguneroko bizitzatik kanpoko kontuetan: Zimino hiltzailea, Houdiniren anaia bizkia, Carver Bilbon, Jon Miranderen sofa berdea Pariseko Zubi Berrian (omenaldi edo omenaldi eskaintza gisa hartu behar diren testuak), hil ondorengo hautaketa musikala. Fantasiaren erresuma. Ez fantasia orojalea, fantasia sordinaduna, epeldua, xumea, gehiegikeriarik gabea. “Batere valsik gabe amaituko da narrazio hau ere”, “Aulkien Historiako une estelarrak”, begirada horren emaitza oso onak dira.

Horietaz gainera, badira ipuin batzuk, eguneroko bizitzari lotuak: “Eskularruak mara-mara”, “Argentinar lotsatia”, “Ez da ezer gertatzen”. Niri gehien gustatu zaizkidanak dira. Misteriotsu eta ezkutukoa den zerbait esaten digute, itxuraren etxeak zerbait daukala gordea, hitzez adieraz ezin daitekeen zerbait, alegia hitzen atzean mundu bat dagoela, handia eta zoragarria. Lanbroen atzean txorien basoa, mendiaren atzean itsaso urdin eta argitsua bezala. Izan ere, ipuin batek ez ditu gauzak esan behar, ezta izendatu ere, erakutsi baizik. Harkaitz Canok egiten duena.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak