kritiken hemeroteka

8.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Neguko zirkua / Harkaitz Cano / Susa, 2005

Gauzak erakutsi Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2005-10-14

Liburu honetan bilduta dauden hemeretzi ipuinetatik gehienak (bada bat edo beste betegarriak direnak) maila onekoak dira. Ipuin guztiek dutena, eta hasieratik harrapatu eta irakurtzera bultzatzen dutena, zerbait kontatzeko gogoa da, zerbait esateko grina. Eta grina hori aske dabil hitzen artean, hitzak bezatzen ditu, hitzak suzko uztaitik pasaratzen ditu, zigorraz mehatxaturik aulki baten gainera eramaten ditu eta, azkenik, bakoitza bere urrezko kaiolara sarrarazi baino lehen, une batez, eskuz laztantzen ditu. Hitzen funtzioa da, hitzen zirkua, hitzen gorazarrea. Ipuin guztiek dutena, hitzen erakustaldiaz gainera, gustatzeko gogoa da, txalotuak izateko irrika.

Ipuina kontatzea begirada bat eskaintzea da, begirada berezia eta ulertzen gaitza, batzuetan; begirada xamurra eta ulertzen erraza, besteetan. Idazle adina begirada dago munduan, eta begirada adina ipuin. Liburu honetako ipuin guztiei itsatsirik ez dago begirada bera. Batzuetan begia gauza xelebreetan, ez ohikoetan, paratzen da. Eguneroko bizitzan ez dagoena bilatzen du eguneroko bizitzatik kanpoko kontuetan: Zimino hiltzailea, Houdiniren anaia bizkia, Carver Bilbon, Jon Miranderen sofa berdea Pariseko Zubi Berrian (omenaldi edo omenaldi eskaintza gisa hartu behar diren testuak), hil ondorengo hautaketa musikala. Fantasiaren erresuma. Ez fantasia orojalea, fantasia sordinaduna, epeldua, xumea, gehiegikeriarik gabea. “Batere valsik gabe amaituko da narrazio hau ere”, “Aulkien Historiako une estelarrak”, begirada horren emaitza oso onak dira.

Horietaz gainera, badira ipuin batzuk, eguneroko bizitzari lotuak: “Eskularruak mara-mara”, “Argentinar lotsatia”, “Ez da ezer gertatzen”. Niri gehien gustatu zaizkidanak dira. Misteriotsu eta ezkutukoa den zerbait esaten digute, itxuraren etxeak zerbait daukala gordea, hitzez adieraz ezin daitekeen zerbait, alegia hitzen atzean mundu bat dagoela, handia eta zoragarria. Lanbroen atzean txorien basoa, mendiaren atzean itsaso urdin eta argitsua bezala. Izan ere, ipuin batek ez ditu gauzak esan behar, ezta izendatu ere, erakutsi baizik. Harkaitz Canok egiten duena.

Azken kritikak

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Amaia Alvarez Uria

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gezurra berdaderoa
Bertol Arrieta

Pako Aristi

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Jose Luis Padron

Basairisa
Louise Gluck

Aitor Francos

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Mikel Asurmendi

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Artxiboa

Uztaila 2022

Ekaina 2022

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Hedabideak