kritiken hemeroteka

8.352 kritika

« | »

Hiltzaile ilegorria / Karlos del Olmo / Kutxa Fundazioa, 2005

Historiaren mamuak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2005-06-03

Eleberri honek iazkoan Irun Hiriko Kutxa Literatur Saria irabazi zuen, eleberriaren sailean. Eleberria dela erraz antzeman daiteke, liburua irakurrita; izan ere, aberatsa baita gaiez, baita estiloz ere.

Euskal itzultzaile batek Erdi Aroko testu bitxi bat euskaratzeko agindua jaso du; jakina, horretarako daude itzultzaileak; areago, itzultzaile hori euskalduna baldin bada, eta, itzulgaia, Jesusen Lagundiak (Inazio, Inazio) testua beretzat hartzen ez duen eskuizkribua bada, non justifikatzen den erregearen hilketa, erlijioaren argudioak erabiliz. Baina agindu hori oso da misteriotsua, eta hortik etorriko da eleberrian zehar gertatuko diren katramilak eta gertaera harrigarriak, edo beldurrezkoak. Hori da abiapuntua. Gero mehatxuak, Interneten bidez, gaur egun anonimoa izateko modu bakarra, edo ia. Eta hor nahasten dira kontuak, Henrike Albretekoa azaltzen baita, geroxeago, Parisek meza bat ongi merezi zuela esan zuena. Gora-nahi guztien eta botere-gose guztien santu eta patroi bihurtu zen, gainera; eta ez dira gutxi. Gaur egun egingo bagenu, antzina bezala, erromeria, bideak beteko lirateke, eta ez litzateke tokirik egongo ez dantzatzeko eta ez kantatzeko. Dena izango baitzen, jendetzaren balaku eta igurtzi goxo, hitzez edo hatzez.

Jenero fantastikoan kokatu behar dugu eleberria. Egia ere bada, bazuela Karlos del Olmok lehendik lana eginda, Henrike IV.ari buruzko liburua idatzi zuenean: hugonotea, edo higonota bera, Zuberoan dioten bezala, haiek pairatu zituztelako errege horren balentriak eta ausardiak; eta oraindik bizi-bizi dituztelako historiaren mamuak. Modan dagoen jeneroa dugu, gainera: erdaraz, esan nahi nuen. Eta modak agintzen du salmenta, eta liburu batzuk asko saltzen dira, eta beste batzuk batere ez. Baina idazleak nahi duena idatzi behar du, kezkatzeke bere publikoaz, kezkatzeke bere geroaz. Liburu finak eta ongi idatzitakoak ekarriz auzora. “Hiltzaile Ilegorria”, izan ere, oso ongi idatzita baitago.

Azken kritikak

Francesco Pasqualeren bosgarren arima
Unai Elorriaga

Joxe Aldasoro

Lanbroa
Pello Lizarralde

Mikel Asurmendi

Sorginak, emaginak eta erizainak
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ez naiz ondo akordatzen
Karlos Linazasoro

Mikel Asurmendi

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Amaia Alvarez Uria

Presbiziak lagundu omen digu
Edu Zelaieta

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Aitor Francos

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Jon Jimenez

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Asier Urkiza

Maitasuna eta dirua, sexua eta heriotza
Mckenzie Wark

Nagore Fernandez

Fiesta: Eguzkia jaikitzen da
Ernest Hemingway

Aritz Galarraga

Biharraren hegietan
Maddi Sarasua Laskarai

Maddi Galdos Areta

Gaueko azken expressoa
Eneko Aizpurua

Aiora Sampedro

Aingeruak eta neskameak
June Fernandez

Ibon Egaña

Artxiboa

2024(e)ko uztaila

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

Hedabideak