kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Belarraren ahoa / Harkaitz Cano / Alberdania, 2004

Aho zorrotza Igor Estankona / Deia, 2005-01-11

Bederatzi gudaontzik osatzen duten hirukiaren erpinean, Amerikak errendaraztera doa Hitler. Holokaustoa ere kontsumatu dela barrundatzen zaigu. De Gaulle neutralizatuta dago eta Londres, menperatuta. Liburuetan ageri diren mendebaldeko lider aliatu handiak ez ziren euren merituz gerra irabazteko gai izan —kontrakoa frogatzeko dago oraindik—. Baina “Belarraren ahoa” ez da gerta zitekeenaren gainean eraiki. Hasiera-hasieratik dauka amets puntu bat istorio itxuragabe honek. Eta historia sinesgaitzaren testigu, Olivier migrante zahar eta pobrea jarri du Canok, New Yorkera modurik harrigarrienean iritsia. Ez dizkizuet tripak guztiak kontatuko, ordea.

Harkaitz Canok “Beluna jazz” eta “Pasaia blues”en gainetik salto egin du beste behin, eta harako “Telefono kaiolatua” eta “Bizkarrean tatuaturiko mapak” haien lurraldera itzuli da. Beste behin egin duela diogu, kronologia buru-gogorra delako eta ezin hitz egin dezakegulako lehengo garaiaz edo oraingoaz. Canoren ibilbide narratiboan bi estiloak nahasten dira, zehatz eraginez gero momentu batez ura eta olioa nahasten diren gisan. Literaturaren Zubitegiak ondo baino hobeto bereizten ditu bere lanak, eta bide batez frogatu narrazio luzea dela iruditu zaigun “Belarraren ahoa” hala dela izan, hari zehatzik ez zuten beste liburu ameslari haien anaia hazitxoa.

Idatziko zuela uste genuen nobela dentsoa arbuiatu eta jokora bueltatu da berriro idazlea. Hustasun sentipen arin bat sumatu dugu harrapada bakarrean liburua bukatu dugunean. Gurea baino ez zen irudikapena nola beteko du, ostera, idazleak! Artean zentzuak ere ez du astirik izan subkontzienteari ohartarazteko Cano erdi-futuristaren aurrean gaudela beste behin: maleta marroi bat Samotraziako Garaipena baino ederragoa izan daiteke.

Dinamismoa, zehaztasuna ekidin gura duen hizkera arina, libre haizatzen diren irudiak, horra liburuaren ezaugarrietako batzuk. Horrela, bada, itsasontziak, idazteko makinak, etxeorratzak ageri dira eta gizakiaren askatasun egarria bezain zaharrak dirudite donostiarraren irudimenak marrazten dituenean. Zapalduen egonarria deskribatzen digu. Jazarritakoari betidanik eskatu izan zaiona opatzen zaio hemen: errukia eta karitatea, Olivier aguretua idazmakina bat erostera jaisten denean New Yorkeko kaleak bustitzen dituen ghettoaren tristeziaz gain.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak