Itzalak / Iban Zaldua / Erein, 2004

Errealitatearen atzean Javier Rojo / El Correo, 2004-11-24

Iban Zalduak ipuinak edo istorio laburrak idaztea maite du. Ziurtasuna eta erraztasuna nabaritzen zaizkio honelako istorio txikiak kontatzen dituenean. “Itzalak” izenburuarekin argitaratu den liburuak horren adibidea eskaintzen digu. Bertan agertzen diren ipuinak laburrak dira, asko bizpahiru orrialdekoak, eta haietako batzuek idazleak idatzizko hedabideetan egiten dituen kolaborazioetan dute jatorria. Idazleak bestetan erabili izan dituen ezaugarriak agertzen zaizkigu honetan ere. Autofikziorako joera, adibidez. Askotan narrazio labur hauetako pertsonaia nagusiak idazlearen izen-deitura berberak ditu, eta idazlea da ofizioz edo afizioz. Batzuetan, Euskal Herriko errealitate “tipikoa” (hau da, gatazka politikoa eta honen ingurukoak) erabiltzen du ipuinen markoan, errealitate tipiko horren ezaugarri txiki bat bakarrik erabilita. Nahikoa zaio, adibidez, bizkartzainaren presentzia aipatzea sinekdoke baten indarrarekin errealitate horren erreferentzia osoa egiteko. Edonola ere, errealitatean osagai bitxiak, batzuetan fantastikoak, txertatzen jakin du idazleak, errealitate horretan ere pitzadurak daudela erakusteko. Ipuin laburren arloan euskaraz azken bolada honetan irakur daitekeenik eta hoberenetakoa da Zalduaren liburu hau.