Blackout / Xabier Montoia / Susa, 2004

Bizirautea lege Javier Rojo / El Correo, 2004-06-23

Ia oharkabean, Xabier Montoia euskal literaturan ibilbide interesgarrienetako bat osatzen ari da poliki-poliki. Bere liburuek ez dute beste batzuek adina oihartzunik sortzen, baina gehienetan zerbait interesgarria eskantzen diote irakurleari, “Blackout” nobela honen kasuan bezala. “Hilen bizimodua” trilogiaren bigarren emaitza da liburu hau eta kontatzen zaigu nola moldatu zen Jean Etxegoien izeneko pertsonaia Parisen, nazien okupazioan zehar. Pertsonaia berezia, boxeoan aditutako kazetaria, bere benetako izaera ezkutatzen dakiena. Bizirautea da pertsonaia horren ikurra, eta horretarako, edozein egoerari egokitu behar zaio, nazien kolaborazionista bihurtu behar bada ere. Garai batean, gazte denboran, ideal gorenak bide zituen pertsonaia honek (halaxe iradokitzen da nobelan), baina horiek guztiak alde batera utzi ditu, munduaren aurrean zinikotzat jo daitekeera jarrera hartzeko. Honi esker lortzen du bizirautea, bere inguruan gertatzen denaren aurrean bihotz zimikorik sentitu gabe. Idakeran ere, ahalegin handia egin du idazleak, bere liburuari iparraldeko euskalkien kutsua emateko eta testua ahotsen korua balitz bezala aurkezteko. Nire ustez oso nobela erakargarria da, alde askotatik. Hitz bakar batean, desberdina.