kritiken hemeroteka

8.635 kritika

« | »

King Kong teoria / Virginie Despentes (Itziar Diez de Ultzurrun) / Elkar-Jakin, 2017

Zapalketaren aurkako amorrua Hasier Rekondo / Berria, 2017-07-02

“Ez zait inoiz agerikoa iruditu neska seduktoreek hain ongi pasatzen dutenik. Itsusi sentitu naiz beti, onartu egin dut eta hainbat hobe, zeren horri esker ez dut bukatu kaka-bizitza bat bizitzen ezer zirraragarririk erakutsiko ez zidakeen gizaseme atseginen ondoan”. Virginie Despentesek (Nancy, Frantzia, 1969) inposatutako feminitatearen, patriarkatuaren eta feminismo kontserbadorearen aurkako pentsamendu heterodoxoa aldarrikatzen du ozen eta beldurrik gabe King Kong teoria saiakera zirraragarri honetan (Elkar-Jakin, 2017), gehiengoak bere egin dituen tabuak arrakalatuz.

Itziar Diez de Ultzurrunek moldatu du itzulpena, non Despentesen estilo zuzena eta artifiziorik gabea islatzen baitu, eta Irene Arrarats Lizeagak ondu du hitzaurrea: “Ez da harritzekoa, beraz, Despentesek alde batera uztea Virginia Woolfek amorruz idaztearen kontra esaniko guztia, eta King Kong teoria-n lehen pertsonan eta amorru gorriz salatzea emakumeak isilarazteko eta bezatzeko erabiltzen diren mekanismo guztiak, bere larruan probatuak baititu, gordin-gordin”.

Bere larruan probatutakoak, besteak beste, jasandako bortxaketa eta bere kabuz aukeratutako prostituzioa. Despentesek oso argi ditu gauzak, boteretsuago egiten duten zalantzak agerian utzi arren, gordinki esaten ditu, ohikoak ditugun performance intelektualak gaindituz, bizitza bera gizarte zapaltzaile baten aurkako ukabilkada epatantea bihurtuz. Emakumearen bazterketa historikoaz diharduenean, Despentesek beti aukeratuko du zaplazteko intelektuala, gehiengoak onartutako iritzi lar agerikoak ez baitzaizkio interesatzen; beti bilatuko du gehiengoa ezbaian jarriko duen zirrikitua.

Liburuaren atalik lazgarriena Despentesek jasan zuen bortxaketaren gainekoa da; bortxaketaren gainean haren ikuspegia ez da anekdota hutsean geratuko: “Mutila jiratzen denean eta, ‘amaitu dira barreak’ esatearekin batera, lehen zaplaztekoa ematen didanean, ez da sartzeak ikaratzen nauena, hilko gaituztela pentsatzeak baizik”, dio, Ezin da hain emakume biziotsua bortxatu atalean. “Auto-stop egin nuen, bortxatu egin ninduten; auto-stop egin nuen berriz”.

Alta bada, litekeena da prostituzioaren eta pornoaren gaineko Despentesen iritziek astindu izana gehien bazterrak: “Inongo legek ez du debekatzen berrogei urterekin kalean lo egitea. Eskale bihurtzea degradazio onargarria da. Baita lana ere. Sexuaren salmenta, baina, jende guztiari dagokion afera da eta emakume errespetagarriek badute zer esana”. Despentesen pentsamenduak beti lortzen du sakontasunik iradokitzaileena lehen pertsona horrek hitz egiten digunean. “Jendaurrean, elkarrekin, hainbat aldiz esan dudanez ja, garai batean prostituitu egiten nintzen, noizean behin, bi urtez edo. Liburu hau idazten hasi nintzenetik, beti trabatu naiz kapitulu honetan. Ez nuen holakorik espero. Bateko eta besteko errezeloak dira. Zaila egiten zait nire esperientzia kontatzea. Bezeroekin lanean hastea, garai hartan, ez zen inondik ere zaila izan”.

Liburu guztiz gomendagarria, aurreiritzi eta tabu guztien gainetik gizarte patriarkalaren hausturen berri izateko. Orwellek esango lukeen moduan, “amarrua unibertsal bihurtzen den garaietan, egia esatea iraultzailea da”. Despentesek amarrua amorru bilakatuko du, eta iraultzaren barnean eztanda eginez bihurtuko da iraultzaile.

Azken kritikak

Esker onak
Delphine De Vigan

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Enarak
Bernardo Atxaga

Irati Majuelo

Ez da erraza gizon on bat aurkitzea
Flannery O'Connor

Aritz Galarraga

Moebiusen ertzak
Garazi Kamio

Joxe Aldasoro

Düsseldorfeko txibatoa
Karlos Linazasoro

Mikel Asurmendi

Odola kantari
Unai Elorriaga

Asier Urkiza

Rosa Parks: Nire istorioa
Rosa Parks / Jim Haskins

Nagore Fernandez

Eguna hasteko olerkiak
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Izen baten promesa
Hedoi Etxarte

Mikel Asurmendi

Silueta
Harkaitz Cano

Iraitz Urkulo

Urte urdin ihesak
Jesus Mari Olaizola "Txiliku"

Mikel Asurmendi

0 negatiboa
Arantzazu Lizartza Saizar

Maddi Galdos Areta

Hiria gure oinetan
Irati Majuelo Itoiz

Maialen Sobrino Lopez

Silueta
Harkaitz Cano

Aiora Sampedro

Artxiboa

2026(e)ko urtarrila

2025(e)ko abendua

2025(e)ko azaroa

2025(e)ko urria

2025(e)ko iraila

2025(e)ko abuztua

2025(e)ko uztaila

2025(e)ko ekaina

2025(e)ko maiatza

2025(e)ko apirila

2025(e)ko martxoa

2025(e)ko otsaila

Hedabideak