kritiken hemeroteka

6.908 kritika

Azken kritikak

« | »

Jesusen eskola-egunak / John Maxwell Coetzee (Aritz Gorrotxategi) / Meettok, 2017

Existentziaz galdezka Javier Rojo / El Correo, 2017-06-17

J. M. Coetzee idazle Hegoafrikarraren liburuak azken urte hauetan nahiko modu sistematikoan agertu dira euskaratuta. Eta halaxe gertatu da 2003an Nobel saria irabazi zuen idazle honen azken nobelarekin. “Jesusen eskola-egunak” du izenburua euskal bertsioan, eta itzulpenaren arduraduna (lana bikain egin duela esan behar da) Aritz Gorrotxategi dugu. Nobela hau “Jesusen haurtzaroa” izenburua zuen beste nobela horren jarraipena dugu. Pertsonaia nagusiak berberak dira, David, Simon eta Ines. Novilla izeneko lekutik ihesi, Estrellara heldu dira hirurok. Simonek eta Inesek, Daviden heziketaz kezkaturik daudelarik, Dantza Akademian apuntatzen dute umea. Bertan, dantzan oinarrituta haurrari zenbakiak irakasten dizkiote, era bitxi batean irakatsi ere. Edonola ere, Simon eta Inesen planek huts egiten dute hilketa pasional bat dela kausa.

Argumentuaren oinarria horixe da, baina nago kasu honetan argumentuaren atzean dagoena askoz garrantzitsuagoa dela argumentua bera baino. Izan ere, istorioa aurkezten zaigun bezala, irakurleak distopia baten aurrean dagoela pentsa dezake. Baina ez da hori. Pertsonaiak ihesi dabiltza ezin gogora dezaketen mundu batetik. Haien oroitzapenak ihesaldi horretan hasten dira, itsasontzi batean itsasoa zeharkatzen dutelarik. Pertsonaiek ez dakite benetan nor diren, atzean utzi duten mundutik aldentzean izena ere ahaztu eta Novillara heltzean beste bat eman baitiete. Davidek, haurrak alegia, gordetzen ditu aurreko mundu horren zenbait oroitzapen. Estrellan haurraren heziketaz arduratzen direlarik, honek egiten dituen galderei aurre egin beharko diete helduek, eta askotan zer erantzun ez dakitela geratuko dira. Dena abstraktua da, profetikoa, ideien errepresentazioen aurrean bageunde bezala.

Eta argumentuaren planteamendu orokorra ere bide horretatik doala ematen du, pertsonaien bidaia gizakien existentziaren parabola moduan ulertu behar dela ematen baitu: pertsonaiak oroitzen ez duten mundu batetik ezezaguna zaien etorkizun batera doaz, beren buruaz oinarrizko galderak (“Nor naiz ni?”) egiten dituzten bitartean, umeak gidariarena egiten duelarik. Arrazionalitatearen neurrian egindako nobela, alegia.

Azken kritikak

Elurra ikusi dut
Xabier Lete

Peru Iparragirre

Kaliforniatik bihotzez
Joseba Gabilondo

Aritz Galarraga

Haizeari begira
Jon Ariza de Miguel

Ibon Egaña

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Begoñaren itzalpean
Jose Inazio Basterretxea

Mikel Asurmendi

Gu orduko hauek
Garazi Arrula Ruiz

Aiora Sampedro

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Joannes Jauregi

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Estibalitz Ezkerra

Barbaroak baratzean
Luis Garde

Javier Rojo

Barbaroak baratzean
Luis Garde

Peru Iparragirre

Jenisjoplin
Uxue Alberdi

Amaia Alvarez Uria

Itzulera
Martin Bidaur

Hasier Rekondo

Ametsondoa
Peru Magdalena

Javier Rojo

Jenisjoplin
Uxue Alberdi

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Otsaila 2017

Urtarrila 2017

Hedabideak