kritiken hemeroteka

8.068 kritika

Azken kritikak

« | »

Kafka Bilbon / Pedro Alberdi / Alberdania, 2002

Kafka Bilbon J.A. / Ostiela!, 2003-12

Frankismoko azken bi hamarkadak ezin hobeto bildu zituen politika eta kultura aldetik Pedro Alberdik “Satorrak baino lurperago” liburuan. Orain dela gutxi irakurria geneukan (benetan bikaina, beste era batekoa bazen ere (kronika eta saiakera artekoa) eta oso ondo etorri zaigu honoko hau “osatzeko”. Han ez zen ageri bere ahots pertsonalik; honoko honetan bai, ordea: bere ikuspegi surrealista xamarra agerian geratzen da.

Bi ipuin, mundialak dira: “Kafka Bilbon” eta “Gabriel Aresti Eibarren”. Aresti Eibarren titula zitekeen ere ipuin bilduma hau. Bien ala bien giroketak, zein ondo ezagutzen duen Kafka (aspaldiko “Cartas a Milena” berrirakurri beharko dugu) eta a ze jokaldia egiten duen gola sartzeko! Alberdiren autobiografiakoak izango dira Bilboko ikasle garaiko eta giroko kontuak, baina gerora umotu eta mamitu den fruitua da Kafka hau irudikatzea Bilbon (Imajina ezazu Euskadi!). Bestalde, mundiala bere ikaskideetaz eta “lehia-kideez” (?!) egiten duen erreflesioa…

Beste hainbeste esan daiteke Arestiz, Eibarrez eta bertako giro eta intrahistoriaz, ongi asko blaiturik dago, oso ondo girotzen ditu garai bateko langile munduak esaterako… Aresti legez, Alberdik ez du izan behar eskritorioko eskritorea (Gabrielen pertsonaia hura bezala, milioika ipuin idatzi eta gero bakandu behar izan zituen hura…), baizik eta pixkanaka mozten eta zakarrontzira botzen, ipuin bakan batzuk salbatzen dituena dugu, eta salbatutakoak onak! Oso ona Arestiren ajearen karakterizazioa edo bere larruan sartzearena (erresaka zer den ezagun dute, biek ala biek, diogu guk, ondo asko ezagutzen ditugunok, bai bixamonak eta bai idazle gogoangarriak…).

Alberdi idazle fina da, prosa ederra du eta libre eta lotsagabe dabil liburu osoan zehar errealitatea eta fikzioa nahastuz. Hain ederki egiten du, ez dakizula zer den zer. Istorioek beti dute alderdi edo bukaera ezustekoa, alde surrealista lantzen du, “Kastigua” istorioak deja vu sentsazioa utzi digu, baina baita ustekabekoa… “Indarkeriaren gainean” narrazioak irudi surrealista samarrak ekarri dizkigu. Liburuaren bukaerako ipuinak oroitzapen lausoagoak utzi dizkigute, “Handitzen naizenean” eta “Eta bestek”, baina irakurterraza da, lasai-lasai ibiltzen da, ipuinaren azkenean apurtu arte, absurdu txiki batzuk ere sartzen dizkigu, eta pasadizu batetatik abiatuta, pentsarazteko moduko errelato sakonak eraikitzen ditu. Azkenaldian ezagutu dugun idazle interesgarrienetakoa.

Azken kritikak

Keinura itzuli
Elena Olave

Irati Majuelo

Poema liburu bat ---irakurtzeko jarraibideak---
Angel Erro

Maddi Galdos Areta

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Aitor Francos

Isildutako eskuak
Jon Abril

Aitor Francos

Atsoa
Victor Catala

Nagore Fernandez

Erretzaile damutuen konpainia
Aingeru Epaltza

Asier Urkiza

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

Amaia Alvarez Uria

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

Hedabideak