kritiken hemeroteka

7.316 kritika

Azken kritikak

« | »

Libreta horiko poemak / Pako Aristi / Susa, 2003

Egun arrunten geografia Jon Kortazar / El País, 2003-12-07

Lerro oso argiko poemategia argitaratu du Pako Aristik bere Libreta horiko poemak liburuan, eta izenburuari kasu eginez, poema soltez osaturiko liburua dela esan dezakegu: libretakoak gainera, zirriborro edo pentsakizunak biltzeko erabiltzen diren horietakoa eman duela argitara esan dezakegu.

Libreta horiko historia azken poeman kontatzen da: “Concceta Probanzak oparitu zidan/ libreta hori hau,/ behin kalean topo eginda”.

Lerro argiko poemategia, uneak eta segunduak kontatzekoa dena… guztia arin, guztia tonu narratibo batez, dena zuzen eta ahozko espresiotik hurbil. Inoiz esan dugun bezala, badago poesia eta kontagintza lotzeko tendentzia gaur egun, hizkuntza antierretorikoa erabiliz. Bide horretan kokatzen da Pako Aristiren liburu hau. Elaborazio artistikorik ez duela ematen du, baina ez da horrelakorik gertatzen.

Esango nuke, liburuan poema larregitxo daudela iruditu bazait ere, biografia asmatu bat erabili dela edo poetaren irudiaren sorketa eta eraiketa lana egin dela: bohemioaren itxura duena. Baina agian, kontuan hartu beharko genuke bohemio hitzak zentzu desberdinak dituela jaio zen aroan eta gaur egun (Bohemioa eta burgesa). Dena dela, itxura hori sortu nahi izan du poetak: “Bohemioa nire baitan bizi da,/ urruneko neskak maite dituen hori”.

Ahots horrekin batera tonu narratiboaz gain, badago galdutakoaren aroari buruzko nostalgiaz osaturiko hainbat sentipen testuan barrena. Kaleko filosofo batek hitz egingo balu bezala, izkinaren ertzetik. Joandako denboraren nostalgia nagusitzen da. Haragia tristea da, esan dezake poetak, moralista zaharrekin batera: “Bular gogoangarriak iruditakoak/ ez zaizkit orain batere gogoragarri”.

Niaren inguruko testuak nagusiak badira ere (eta desio sexualak ezkutatu gabe ematen direlarik ia idazkera automatikoan), satira kutsuarekin jarraituz, ez dira falta kritika sozialera apuntatzen duten poemak. Irakurtzerakoan, Aresti etorri zait burura, eta baita ere Erdi Aroko zenbait poeta (nahiz, beharbada, berriro beat belaunaldikoak izan gustukoenak egileak).

Baina Arestik Aristik baino laburrago idazten zuela iruditzen zait. Hain zuzen ere, liburu honen egileak pilaketarako tendentzia agertu duelako, eta horregatik ulertzen da lehen poeman botatako abisua: mantso irakurri liburu hau, bestela pilaketak arriskuan jarriko du irakurketa.

Azken kritikak

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Txema Arinas

Basa
Miren Amuriza

Usoa Alberdi Fernandez

Sofia Petrovna
Lidia Txukovskaia

Ibai Atutxa Ordeñana

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Peru Iparragirre

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Igor Estankona

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia
Robert Louis Stevenson

Joannes Jauregi

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Aiora Sampedro

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Alex Uriarte

Artxiboa

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Hedabideak