« Pozaren erdia zirkuluaren koadraturan legoke, beste erdia, balego, koadraturaren zirkuluan | Maitasuna infinitua da. Atartean, amour mais pas toujours… Edo! »
Alferrikakoaren balioa / Nuccio Ordine (Fernando Rey) / Pamiela, 2023
Kulturaren balioa(k) Paloma Rodriguez-Miñambres / El Diario Vasco, 2023-07-29
Fernando Reyk euskaratutako liburua maiatzean plazaratu eta Nuccio Ordine pasa den hilean zendu zen. Nahi gabeko kasualitate horrek aukera ezin hobea ematen du idazle italiarrari omenaldia egiteko euskaraz haren obra famatuena irakurriz.
Hiru ataletan banaturik, lehenengoa literatura eta beste arte batzuen (ustezko) erabilgarritasun ezari eskaintzen dio, non jakintza humanistikoak alferrikakotzat jotzea kritikatzen duen etekin ekonomikorik ez ekartzeagatik. Alderantziz, baliagarri deritzo hobeak egiten laguntzen digun orori, arrakasta ekonomikoaren mende egon beharrik gabe. Bigarrenean, hezkuntza eta kultura-jardueren onuraren logikak eragindako ondorioen ildotik, hezkuntzari eta horren azken erreformei heltzen die. Gaiak kezkatzen du pentsalaria irakaskuntzaren kalitatea murriztu delako. Areago, ikasleak bezerotzat hartuz gero, bezeroak beti arrazoia izango du. Horrela, hezkuntza eta kulturaren merkantilizazioa gaitzesten du, kantitatea kalitateari gailentzen zaiolako. Hirugarrenean duintasunez eta maitasun eta egiaren jabe nahi izateaz dihardu, jabetzaren irrikaz, alegia; aberastasunak eta botereak ilusio faltsuak sortzen dituzte maitasunari eta egiari kalte egiten diela adieraziz. Saiakera ixten da Abraham Flexnerren testu batekin.
Gaurkotasun handiko kontuei buruz gogoeta egitera gonbidatzen gaitu liburuak. Ikerketa zientifikoa eta jakintza humanistikoak defendatzeaz gain, giza duintasunaren beharra nabarmendu eta hori ezagutzaren eta hezkuntzaren bidez erdiesten dela aldarrikatzen du. Espero dezagun Ordineren mezuak oihartzuna izango duela datozen belaunaldientzat.
Amaitzeko, Fernando Reyren euskarazko itzulpenak aparteko aipamena merezi du, autorearen ideiak —humanismoz, xalotasunaz eta itxaropenez beteak— gure hizkuntzara bikain ekarri baititu.
Haize begitik
Mikel Ibarguren
Maddi Galdos Areta
Bide bihurrietan
Elena Martinez Rubio
Asier Urkiza
Moebiusen ertzak
Garazi Kamio
Nagore Fernandez
Zainetatik zilarra
Nahia Intxausti
Paloma Rodriguez-Miñambres
Landura
Jose Luis Otamendi
Mikel Asurmendi
Harakinen alaba
Yurre Ugarte
Irati Majuelo
Clevesko Printzesa
Madame de La Fayette
Aritz Galarraga
Zaldi bat
Maddi Ane Txoperena
Joxe Aldasoro
Akabo
Laura Mintegi
Mikel Asurmendi
Mio marito deitzen zion
Joxean Agirre
Asier Urkiza
Nonahiko musika
Juan Kruz Igerabide
Nagore Fernandez
Barazkijalea
Han Kang
Maialen Sobrino Lopez
Beste urte batez
Samira Azzam
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Ulhaintsaren negarra
Jon Garmendia
Aiora Sampedro