kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

Romain zen bere izena / Joxean Agirre / Elkar, 2003

Literaturak literatura egiten duenean Alvaro Rabelli / Deia, 2003-09-09

Ez da atzo goizekoa eleberria krisian dagoelako kontua. XIX. mendearen akabuan eleberriak gailurra jo zuenetik hona behin eta berriro aipatu da lelo hori. Hauxe izan da XX. mendeko eleberriaren patua, eleberria salbatuko duen bakarra eleberria bera delako. Den-dena esanda omen dago, Homeroren Iliada eta Odisearen sasoitik ez da benetako berrikuntzarik izan, ezer ez da originala. Eleberriaren originaltasun eza nabarmen egiten denean krisi berba dantzatzen dugu maiz, orduan azaltzen ditugun jarrerak askotarikoak izaten dira: ustez sakratuak diren idazleak sakratuago egiten ditugu, hauen pose handiuste eta artifizialak deitoratzen ditugu, gizartearen arazo guztien konpontzaile bihurtzen ditugu, literaturaren mugak onartzen ditugu, edo besterik gabe, literaturaren beraren faltsukeria salatzen dugu. Horretan ere ez dago adostasunik, ikuspegiok norenak diren ez dakigu, idazleenak edo akaso irakurleenak berdin izan litezke.

Hala ere, ahaleginak egiten dira irtenbideak aurkitzearren. Dena esanda dagoen honetan batzuei berriro kontatzea baino ez zaie geratzen, ahazten zaigulako nonbait; beste batzuek, ordea, gauza berdin antzekoak kontatu arren, esateko moduak berritzen dituzte, beste adierazpen batzuen bila abiatzen dira; azkenei ironia erabiltzea baino ez zaie geratzen.

Joxean Agirre idazle azpeitiarrak, esaterako, literaturan bertan aurkitu du bidea Romain zen bere izena eleberria egiteko. Honetan gogoeta ez ezik, praktika ere egin du, izan ere, literatura bera gai gisa erabili du. Literatura eta fikzioa nahastu ditu, batetik suspense-istorioa eta bestetik, bide batez, literaturaren beraren gaineko gogoeta egiteko. Emazteak tiroz hil du denak bila dabiltzan idazle handi bat, gertaera horretatik aurrera idazle horren benetako izaera argitzea izango da literatur ikertzailea den protagonistaren helburua. Denek, haren lanak baino ez baitzituzten ezagutzen, aurkitu nahi zuten idazle horren izena Romain izango da. Izen horrek irudikatzen du benetakoa izan den Romain Gary idazle frantsesa, beste nortasun bat hartuz inoiz literaturan egin den iruzurrik handiena egin zuena. Tartean protagonistaren maitasun istorioak eta bere obsesioak ere korapilatuko dira. Dena dela, diodan lez, protagonista nagusia literatura bera izango da.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak