kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Eulien bazka / Hasier Etxeberria / Susa, 2003

Eleberriari buruz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2003-08-31

Bada liburuan halako pasarte bat, gutxienez deigarri egiten dena, niri behintzat deigarri egin zait. Damian Arruti pertsonaiak bi gazte ditu etxean, biak ETAkoak, itxura batera, mutila eta neska. Mutilak liburu bat oparitzen dio Damiani, Vila Matasen El mal de Montano hain zuzen. Liburua eskuan duela gogoeta egiten du pertsonaiak, eleberriari buruz: “Hilda dago nobela, bai. Zeharo hilda. Jaione eta ni bezain hilda”. Baieztapena ez da berria, nobela askotan hil baitute, edo hilarazi. Barojak berak nobelak idazten zituen, idazle asko nobela hilda zegoela aldarrikatzen zuen bitartean. Litekeena zen nobela hilda egotea eta bera, don Pío Baroja, horretaz ohartu ez izana. Litekeena da gaur egun ere nobela hilda egotea, eta lurperatua ere bai, baina nobelagileak horretaz ez konturatu izana. Litekeena da, behar bada, agian, apika… Euskal literaturari begiratu bat emanez gero, ohar gaitezke nobela asko idazten dela, eleberri itxura duen nobela ugari bai behintzat.
Beste kontua da zer nolako nobelak idazten diren. Nik uste, ikusitakoak ikusi eta irakurritakoak irakurri, konformismoa dagoela nobelagintzan. Bi edo hiru gai dira oso maiteak (heroiarena eta traidoreena, bereziki), pertsonaia nagusiak bere on-gaitzean garbiak dira, tolesdurarik gabeak, batere anbiguoak ez, “politikoki zuzenak”, idearium abertzaletik begiratuta, noski. Idazkera, bestalde, oso txukuna da; nago sekula ez dela gaur egun bezain txukun idatzi; baina bat da txukun idaztea eta bestea ondo idaztea. Txukun idazten da, baiki, eta testu irakurterrazak idazten dira, hitzei harrigarri izateko aukera gutxi emanez. Gaur egungo eleberrigileek ez dute askorik arriskatzen, eta egiten dituzten obrek, maila handikoak badira ere, zalantzarik ez horretaz, ez dute harantzago jotzen. Honek ez du esan nahi nobela txarrak direnik, banan-banan hartuta.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak