kritiken hemeroteka

8.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Eulien bazka / Hasier Etxeberria / Susa, 2003

Eleberriari buruz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2003-08-31

Bada liburuan halako pasarte bat, gutxienez deigarri egiten dena, niri behintzat deigarri egin zait. Damian Arruti pertsonaiak bi gazte ditu etxean, biak ETAkoak, itxura batera, mutila eta neska. Mutilak liburu bat oparitzen dio Damiani, Vila Matasen El mal de Montano hain zuzen. Liburua eskuan duela gogoeta egiten du pertsonaiak, eleberriari buruz: “Hilda dago nobela, bai. Zeharo hilda. Jaione eta ni bezain hilda”. Baieztapena ez da berria, nobela askotan hil baitute, edo hilarazi. Barojak berak nobelak idazten zituen, idazle asko nobela hilda zegoela aldarrikatzen zuen bitartean. Litekeena zen nobela hilda egotea eta bera, don Pío Baroja, horretaz ohartu ez izana. Litekeena da gaur egun ere nobela hilda egotea, eta lurperatua ere bai, baina nobelagileak horretaz ez konturatu izana. Litekeena da, behar bada, agian, apika… Euskal literaturari begiratu bat emanez gero, ohar gaitezke nobela asko idazten dela, eleberri itxura duen nobela ugari bai behintzat.
Beste kontua da zer nolako nobelak idazten diren. Nik uste, ikusitakoak ikusi eta irakurritakoak irakurri, konformismoa dagoela nobelagintzan. Bi edo hiru gai dira oso maiteak (heroiarena eta traidoreena, bereziki), pertsonaia nagusiak bere on-gaitzean garbiak dira, tolesdurarik gabeak, batere anbiguoak ez, “politikoki zuzenak”, idearium abertzaletik begiratuta, noski. Idazkera, bestalde, oso txukuna da; nago sekula ez dela gaur egun bezain txukun idatzi; baina bat da txukun idaztea eta bestea ondo idaztea. Txukun idazten da, baiki, eta testu irakurterrazak idazten dira, hitzei harrigarri izateko aukera gutxi emanez. Gaur egungo eleberrigileek ez dute askorik arriskatzen, eta egiten dituzten obrek, maila handikoak badira ere, zalantzarik ez horretaz, ez dute harantzago jotzen. Honek ez du esan nahi nobela txarrak direnik, banan-banan hartuta.

Azken kritikak

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Amaia Alvarez Uria

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gezurra berdaderoa
Bertol Arrieta

Pako Aristi

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Jose Luis Padron

Basairisa
Louise Gluck

Aitor Francos

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Mikel Asurmendi

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Artxiboa

Uztaila 2022

Ekaina 2022

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Hedabideak