Iraupena eta lekukotasuna / Patxi Salaberri Muñoa / Elkar, 2002

Euskal literaturaz Javier Rojo / El Correo, 2003-08-06

“Iraupena eta lekukotasuna” izenburupean, Patxi Salaberri Muñoak 1900 urtera arteko euskal literatura idatziaren historia burutu du. Hilarrietan aurkitutako euskararen lehenengo aztarnetatik eta hor zehar sakabanatutako hitz solte eta esaldi laburretatik hasi du idazleak bere literaturaren historia, gure artean oso maiz agertu izan den planteamenduan oinarrituta. Izan ere, idatzizko testu zahar guztiak literaturaren esparruan sartu ohi baitira. Edonola ere, ikuspuntu filologiko hau alde batera uzten saiatzen da liburuan, gurea bezalako literatura problematikoa literatur kontzeptuetatik aztertzeko asmoz. Bi ideiak zeharkatzen dute liburua, batzuetan ageriko formulazioan nabarmentzen ez badira ere. Batetik, euskal literatura den bezalakoa da, mugatua eta askotan ez balio handikoa baina hizkuntzaren egoera kontuan hartuta, maila horretara heltzea ere harrigarria da. Bestetik, aurrekoaren ondorioz, euskal irakurlea konplexurik gabe hurbildu behar da euskaraz idatzitako literaturara. Aipagarria da idazleak euskal literatura bere testuinguru politiko, kultural eta erlijiosoan kokatzeko eta horren arabera ulertzeko egin duen ahalegina. Oinarrizko liburua, euskal literaturaz arduratzen denarentzat.