kritiken hemeroteka

7.905 kritika

Azken kritikak

« | »

Infinitua ihi batean / Irene Vallejo (Fernando Rey) / Pamiela, 2021

Infinitua ihi bitan Anjel Lertxundi / Berria, 2021-12-05

Pasioz hasi nintzen irakurtzen gaztelaniazko originala, aspaldi abandonatu genuen jardin eder batetik bestera ninderamaten orriek. Ezagunak egiten zitzaizkidan pasarte askotako pasioen, labirintoen eta dilemen usain eta oihartzunak. Irakurtzen ari nintzenak Peneloperen tapizeko albainuaren finezia zuen, baztertzen eta baztertzen joan garen giro klasikoaren unibertsoa ari nintzen sentitzen, eder-minez berritzen. Pasioz segituko nuen irakurtzen, baina berrehungarren orritik pasatu berri (liburuak 449 orrialde ditu), baztertu ezin nuen lan bat neukan eskutik tiraka. Beste baterako utzitako liburu-metaren gainean utzi behar izan nuen. Etsita nengoen. ‘Gabonetan, agian. Edo asteburu oso bat hartuta…’, ari nintzen nire buruarekin gezurretan.

Euskarara ekarri dutela jakin nuen arte. Egun berean erosi nuen Infinitua ihi batean, Irene Vallejoren liburu apartaren Fernando Reyk egindako itzulpena, eta berriro ekin nion irakurketari, oraingoan euskaraz, utzi nuen orritik aurrera. Murgil egin izan banu bezala sartu nintzen bertan, berehala ahazteraino itzulpen bat neukala eskuetan.

Vallejoren gaztelaniazko prosaren araztasun eta dotorezia bera gozatu ditut Reyren itzulpenean. Hizkerak eskutik narama, Vallejorenak ere eramaten ninduen bezala: euskarazko bertsioaren araztasunak sorpresa atsegina ekarri dit, nahiz aspalditik ezagutzen ditudan Reyren eskarmentua eta lana. Vallejoren tonuari eusteko maisutasunak seguru sentiarazi nau. Ez zitzaidan dudarik sortzen, edo, sortzen bazitzaidan, ez zen sintaxiak, lexikoak eta halakoek eragina, baizik nire formazio kulturalaren defizitak eta herdoilak, autore edo pertsonaia edo mitoren baten ignorantziak. Baina, halakoetan ere, autoreak zein itzultzaileak, beti baitute kontuan irakurlea, talentu artistikoarekin leuntzen dituzte takar edo aldapatsu izan zitezkeen pasarteak.

Euskarak ninderaman, bada, eskutik. Burua libre, ez ninduen ezerk uxatzen irakurketatik, ez nion erreparatzen testuak kontatzen didanari baino. Eragin didan gozamenak —ibilaldiko haize leunak, iturrietako ur freskoak, irakurri berriaren zaporeak— aisia eskatzen zuen eta du, irakurketa benetan literarioa. Originalean dago, badakit, esaten ari naizena, baina Vallejok gaztelaniari ateratako etekina atera dio Reyk euskarari. Esperientzia fisiko bat bizi izan banu bezain biluzki sentitu dut euskaratik naizela elebidun.

Azken kritikak

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Agur, maitea, ikusi arte
Massimo Carlotto

Asier Urkiza

Izurritea
Onintza Enbeita

Nagore Fernandez

Egungo euskal krimen-literatura
Askoren artean

Paloma Rodriguez-Miñambres

Totelak
Fermin Etxegoien

Mikel Asurmendi

Krakovia
Goizalde Landabaso

Irati Majuelo

Faith
Lander Garro

Ibon Egaña

Walden
Henry David Thoreau

Asier Urkiza

Eraikuntzarako materiala
Eider Rodriguez

Nagore Fernandez

Poesia kaiera
Alda Merini

Paloma Rodriguez-Miñambres

Zeruak eta infernuak
J.M. Olaizola "Txiliku"

Mikel Asurmendi

Krakovia
Goizalde Landabaso

Aitor Francos

Dortokaren begirada
Jon Arretxe

Aitor Francos

Bihurguneko nasa
Uxue Apaolaza

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Hedabideak