kritiken hemeroteka

8.350 kritika

« | »

Orratza eta kaltea / Joanes Urkixo / Elkar, 2020

Droga 80ko hamarkadan Javier Rojo / El Diario Vasco, 2020-11-07

Euskal literaturan batzuetan joera batzuk jartzen dira erdigunean, eta bat-batean leherketa baten antzera hainbat idazlan argitaratzen dira antzeko gaien inguruan. Adibidez, azken urte hauetan ikusi dugu nola zenbait eleberri plazaratu diren 80ko hamarkadan kostaldeko herrietan drogak izan zuen presentziaz. Izaera anitzekoak izanik ikuspuntu desberdinak eskaintzen dituzte, baina edonola ere ematen du gai errekurrentea bihurtzen ari dela hau. Ildo honi eutsi dio Joanes Urkixoren eskutik datorkigun eleberriak eta “Orratza eta kaltea” izenburua duenak (Neil Young-en mailegua).

Leku-denborak zehatzak dira: 80ko hamarkadaren hasiera eta Ondarroa. Beste idazlan batzuetan gaia kronikara lerratzen delarik ere, hemen argumentuak thrillerraren osagaiak hartzen ditu. Ondarroan droga mugarik gabe zabaltzen dela ikusita, bertako zinegotzi bat (Mikel izenekoa eta, adierazten denaren arabera, abertzalea izanda ematen du ez duela talde politiko zehatzik) drogaren atzean nor egon daitekeen ikertzera lehiatzen da. Eta honetan, garai hartan ohikoa zen teoriari jarraituz, drogaren zabalpenaren atzean diru-asmoak ez ezik, asmo politikoak ere bazeudelako susmoan oinarritzen da argumentua. Beraz, eta Euskal Herrian ia denaren atzean asmo politikoak aurkitzen zirenez, nobelan thrillerraren osagaiekin politikaren ingurukoak nahasten dira, azken hauetan gehiegi sakontzen ez den arren, marko orokorrekoak diren aldetik. Nobela beltzaren osagaiak ere agertzen dira idazlan honetan, batez ere Mikel ikertzaile afizionatuaren ezaugarriak kontuan hartuta. Urkixo ezaguna da gazteei begira egindako literaturagatik, eta iruditzen zait horren aztarnak aurki daitezkeela nobela honetan, adibidez batzuetan erakusten duen asmo pedagogikoan. Edonola ere, istorioa erritmo bizikoa da eta irakurlearen arreta harrapatzen jakin du.

Azken kritikak

Sorginak, emaginak eta erizainak
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ez naiz ondo akordatzen
Karlos Linazasoro

Mikel Asurmendi

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Amaia Alvarez Uria

Presbiziak lagundu omen digu
Edu Zelaieta

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Aitor Francos

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Jon Jimenez

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Asier Urkiza

Maitasuna eta dirua, sexua eta heriotza
Mckenzie Wark

Nagore Fernandez

Fiesta: Eguzkia jaikitzen da
Ernest Hemingway

Aritz Galarraga

Biharraren hegietan
Maddi Sarasua Laskarai

Maddi Galdos Areta

Gaueko azken expressoa
Eneko Aizpurua

Aiora Sampedro

Aingeruak eta neskameak
June Fernandez

Ibon Egaña

...eta gauetik, euria
Fertxu Izquierdo

Nagore Fernandez

Nekropolia
Boris Pahor

Asier Urkiza

Artxiboa

2024(e)ko uztaila

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

Hedabideak