kritiken hemeroteka

7.675 kritika

Azken kritikak

« | »

Orratza eta kaltea / Joanes Urkixo / Elkar, 2020

Droga 80ko hamarkadan Javier Rojo / El Diario Vasco, 2020-11-07

Euskal literaturan batzuetan joera batzuk jartzen dira erdigunean, eta bat-batean leherketa baten antzera hainbat idazlan argitaratzen dira antzeko gaien inguruan. Adibidez, azken urte hauetan ikusi dugu nola zenbait eleberri plazaratu diren 80ko hamarkadan kostaldeko herrietan drogak izan zuen presentziaz. Izaera anitzekoak izanik ikuspuntu desberdinak eskaintzen dituzte, baina edonola ere ematen du gai errekurrentea bihurtzen ari dela hau. Ildo honi eutsi dio Joanes Urkixoren eskutik datorkigun eleberriak eta “Orratza eta kaltea” izenburua duenak (Neil Young-en mailegua).

Leku-denborak zehatzak dira: 80ko hamarkadaren hasiera eta Ondarroa. Beste idazlan batzuetan gaia kronikara lerratzen delarik ere, hemen argumentuak thrillerraren osagaiak hartzen ditu. Ondarroan droga mugarik gabe zabaltzen dela ikusita, bertako zinegotzi bat (Mikel izenekoa eta, adierazten denaren arabera, abertzalea izanda ematen du ez duela talde politiko zehatzik) drogaren atzean nor egon daitekeen ikertzera lehiatzen da. Eta honetan, garai hartan ohikoa zen teoriari jarraituz, drogaren zabalpenaren atzean diru-asmoak ez ezik, asmo politikoak ere bazeudelako susmoan oinarritzen da argumentua. Beraz, eta Euskal Herrian ia denaren atzean asmo politikoak aurkitzen zirenez, nobelan thrillerraren osagaiekin politikaren ingurukoak nahasten dira, azken hauetan gehiegi sakontzen ez den arren, marko orokorrekoak diren aldetik. Nobela beltzaren osagaiak ere agertzen dira idazlan honetan, batez ere Mikel ikertzaile afizionatuaren ezaugarriak kontuan hartuta. Urkixo ezaguna da gazteei begira egindako literaturagatik, eta iruditzen zait horren aztarnak aurki daitezkeela nobela honetan, adibidez batzuetan erakusten duen asmo pedagogikoan. Edonola ere, istorioa erritmo bizikoa da eta irakurlearen arreta harrapatzen jakin du.

Azken kritikak

"C'est la vie" kantatzen dute zaharrek
Karlos Zabala

Nagore Fernandez

Aireportuko musika
Luis Garde

Aiora Sampedro

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zoriontsuak izatea aukeratu genuen
Mikel Ayllon

Javier Rojo

Kontu pribatu bat
Beppe Fenoglio

Irati Majuelo

Poesia kaiera
Raymond Carver

Hasier Rekondo

Poesia kaiera
Raymond Carver

Javier Rojo

Ur biren artean
Patxi Iturregi

Mikel Asurmendi

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Hasier Rekondo

Kafe tristearen balada
Carson McCullers

Aiora Sampedro

Izotzetan islatuak
Askoren artean

Nagore Fernandez

Emakumeagandik jaioak
Adrienne Rich

Amaia Alvarez Uria

Etxeko urak
Leire Bilbao

Igor Estankona

Dumitru biluzik
Koldo Izagirre

Javier Rojo

Artxiboa

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Hedabideak