kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Egun denak ez dira berdin / Xabier Etxeberria / Elkar, 2000

Bizi beharraren abentura Aingeru Epaltza / Nabarra, 2003-06

Hain asperturik baikaude eguneroko gurpil beti berdinaz, gogaikarri zaizkigu bizi eta egitate arrunten berri ematen diguten liburuak. Heroiak ala gizatxarrak, literaturak muturreko pertsonaiak maite ohi ditu, gauza handien egileak edota grina handien bizizaleak. Eta horrek berdin balio du oraingo garai eszeptikoetarako: antiheroi zuri-beltzezkoa nagusitu bazaigu ere, haren porrot eta miseriek ere erditik gorakoak behar dute, zaratatsuak, erabatekotasunaren mugakide. Hemengo idazleok ere 30 urte baino gutiagoko protagonista hautatzen dugunean, ezinbertzekoa dugu, nonbait, (euskal) gazte jendeari egozten zaizkion estereotipoetako batean preso aurkeztea: dela droga, dela sexua, dela militantzia, dela musika, dela dena delakoa.

Xabier Etxeberria zarauztarrak hagitz pertsonaia arrunta hautatu du Egun denak ez dira berdin bere orain arteko nobela bakarreko protagonista izateko. Tasio Ardanaz gurasoekin bizi da. Ez du neskalagunik, ezta noizbehinkako ohekiderik ere. Unibertsitatea bi urte lehenago bukatu zuen, eta langabe dago beti, gaztetxo alferrendako klase partikular batzuk kenduta. Bertzalde, nekez bilaka liteke soldatapeko, objetorea izanik, soldaduskaren ordezko gizarte zerbitzua betetzen ari baita Gurutze Gorriaren herriko postuan. Astegunetan pilotan aritzen da lagun batekin, frontoira ez joateko nahikoa aitzakia aurkitzen ez duenean. Asteburuetan, berriz, koadrilarekin afaltzera ateratzen da, asperdurak eta alkohol gehiegiak etxera bakarrik bidaltzen duten arte. Tasiok 27 urte bete berri ditu eta, erran gabe doa, denetaz nazka-nazka egina dago. Alabaina, halako batean, gazte baten heriotza ekarriko duen istripu batean sorosle lanak egitea egokituko zaio. Berak ez bertze inork susmagarri ez deritzon ezbehar horren gaineko ikerketak helburu bat ezarriko dio, bederen, bere bizi noragabeari.

Etxeberriak narratzaile gisa etorkizuna duela erakusten du bere lehen eleberri honetan. Alderantzizkoa pentsa badaiteke ere, ez da erraza gertakari izugarririk agertzen ez duen liburua erakargarri bilakatzea. Irakurleak, ordea, halakoen minik ez du izanen, zarauztarrak orriz orri ehundutako harietan harrapatua. Testuari etengabe darion gatz eta piperrak ere badu horretan merezimendu puska: ahozko jardunaren agerpenek, ohar ironikoek, umore beltzezko ateraldiek, goitik behera zipriztintzen dute liburua.

Herri honetan, milaka dira Tasio Ardanaz bezalakoak, zalaparta handirik gabe, bizi beharraren abenturan lanpetuak, oraindik ezagutu gabeko maitearen ametsean eta duin ordaindu dioten lan finkoaren esperantzan egunero oheratzen direnak. Horiek ere literatur gai izan daitezkeela erakutsi du, ederki erakutsi ere, Xabier Etxeberriak.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak