kritiken hemeroteka

7.474 kritika

Azken kritikak

« | »

Proleterka / Fleur Jaeggy (Fernando Rey / Miren Iriarte) / Erein / Igela, 2019

Proleterka Umetza Ka / Begitu, 2019-04-02

Nerabezaroan protagonistak aitagaz —aita eta ezezaguna— eginiko itsasbidaian, atzera begirakoa atxakiatzat hartuta, dakarskuz, italierazko idazle suitzar ospe handibako honen lumak, familiaren gorabeherak, itzelezko eta itzalezko marrazkia osatuz.

Neskatxia zan sasoiko inguruko eta senide, sarri askotan soin atalez baliatuz (begi, esku, hazpegiak…) zorrotz-zorrotz narrutuko dituz, labanaz edo azkoraz akaso, gizakiori izakera ezkorra jantzi eta urrintasun hotzez eratzeko tretxu irudigile finak eurok.

Amak orduak eta orduak emongo ditu pianoa joten, neskatoak haren eskuak maite dituala esango deusku, berba eztitsu bakarra eleberri osoan zehar, tresnak berari zuzendu beharreko laztanak iruntziko baleuskioz lez, ama hil eta gero pianoa gela berezian gordeko dau faltan izan jakozanak berreskuratu asmoaz edo.

Hain irudi larriak gorpuztuteko esaldi laburren bidez, batzuetan berba bakarrekoa, ondo baino hobeto egituratu dau elaberria Jaeggyk, heriotzaren altsiak, zeinda azpitikoak letxe, zeharkatuko ditu liburuaren atal guztiak, txitean-pitean azaleratu eta hondar piloak eginez.

Neskatxiaren begiak personaje bakotxari ezaugarri bikotx ezkor-baikorrak erantsiko deutsaz irakurleari aurkezteko unean, gizakiok leitoki eta eguzkibegitik daukagula adierazo guran edo, Jekill doktorea eta Hide jaunaren errastu fin-fina? Berbarako: “…erakarri bai… baina gorrotoa…” batari, “…eskuzabaltasuna eta pozoia…” besteari, “…irribarre gozoa eta goibela…” hirugarren bateri. Bizitzak eguzki sargoriak aide-dardarak ateraten dituan antzera margotzen deusku tinkobakotasuna eta zehazbakotasuna, gauzak seguru ez balegoz lez, euren ziurtasunean balantzaka, sendoa irudiana gure gogo lasai eta gozozalea astinduz.

Dana dala, zentzumenai zartada ederra emoteko bada be, irakurraldi bakarrean egiteko moduan berau, iturri literario oneko ura edan geinke.

Azken kritikak

Errua eta maitasuna
Markos Zapiain

Aritz Galarraga

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Joannes Jauregi

Minareteak Urdaibain
Jose Mari Pastor

Aiora Sampedro

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak