kritiken hemeroteka

7.474 kritika

Azken kritikak

« | »

Diplomatikoa / Machado de Assis (Unai Begiristain) / Booktegi, 2019

Burgesiaren desamodio diskretuak Aiora Sampedro / Berria, 2019-10-06

Booktegi web orri eta argitaletxe elektronikoak, euskarri digitalarekin lan egiteak eskaintzen dizkion edizio aukerak baliatuz, literatura brasildarreko egile ezagun baten obra garrantzitsuaren narrazio bat ekarri du euskarara. Internet bidez lanak editatzearen abantaila ekonomikoak ahalbidetzen du obra laburrak editatu eta argitaratzea, paperean argitara emateko egin beharreko ahaleginik gauzatu gabe. Horrela, argitaletxeak hainbat azpiatal ireki ditu eskuragarri egiten dituen lanak sailkatzeko: itzulpenak, haur eta gazte literatura, kirolak, kontakizun beltza, fikzioa, saiakera, drama, erreportajeak… Atalen aniztasunak erakusten du ekimenaren anbizioa: eskala txikian ekiteko pentsatua, baina, helmen heterogeneoa bilatuz.

Unai Begiristain itzultzaileak euskaratu du lana, zeina aritua baita aurretik ere argitaletxearentzat beste zenbait jardunetan itzulpenen sailean. Sail bereko gainerako beste zenbait zenbakirekin ez bezala, Machado de Assis brasildarraren Diplomatikoa lan honekin jatorrizko egilearen eta idazlanaren nondik norakoak azaltzeko hitzaurre bat txertatu du editorialak. Aitzinsolasa nork idatzia den ageri ez bada ere, lana argitaratzerakoan izandako intentzioen berri ematen digu, era horretara, itzultzailearengandik eta editorialetik gertu kokatuz. Hala, egile brasildarraren garrantzi literarioa eta hainbat datu bibliografiko eskaintzen ditu, besteak beste.

Ipuin bakarra duen liburua da Begiristainek itzulitakoa; agian, debalde lor daitekeen itzulpen bat izanda, edizioa problematikoagoa gertatzen delako. Apika horregatik, zehazten ditu prologoak irakurleak kontuan izan beharreko hainbat gauza: europarron mundu ikuskeratik haratagoko ikuspegiaz irakurri behar dela testua, laburra izanagatik ere, brasildarrek duten mundu-ikuskera antzemateko aukera ematen duelako narrazioak.

Várias histórias bildumako parte den Diplomatikoa ipuin honetan maitasun istorio tragiko bat kontatzen du narratzaile kanpo-diegetikoak: Brasilgo klase burgesaren barnean sortutako bikote harreman baten gainbehera, hain zuzen. Narratzaileak, bikotearen haustura kontatzen dio irakurleari, pertsonaiek berek baino gehiago dakiela baliatuz, kontakizunaren hartzailea ere gertakarien konplize eginez. Zentzu horretan, zenbait gertakarik irakurlearen begitan umore beltzaren kutsua hartzen dute gertaeren krudelkeria eta pertsonaien xalotasuna elkartzen direnean. Gainera, narratzaileak, erreferentzia intertestualen bidez, umore alderdia areagotzen du, Shakespeareren Otelo obrari erreferentziak eginez, jatorrizko tragedia ingelesari amaiera alternatiboa eskaintzen baitio: komedia arrunt gisa amaituz. Horrela, burgesiaren desamodio istorioa bizitza arruntaren kontakizun bihurtuko da. Horretan datza ipuinaren alderdi nabarmenena: jende arranditsuaren bizitza xehea kontatzean preseski.

Azken kritikak

Errua eta maitasuna
Markos Zapiain

Aritz Galarraga

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Joannes Jauregi

Minareteak Urdaibain
Jose Mari Pastor

Aiora Sampedro

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak