kritiken hemeroteka

7.634 kritika

Azken kritikak

« | »

Urtaroak eta zeinuak / Jon Gerediaga / Pamiela, 2019

Naturaleza erdigunean Javier Rojo / El Diario Vasco, 2019-09-14

Jon Gerediagaren poesia-ibilbidea nahiko koherentea dela esan daiteke, arlo honetan argitara eman dituen idazlan guztiak idealismo poetikoa dei litekeen ildotik baitoaz, “Urtaroak eta zeinuak” izenburua duen bere azken poema liburuak ere erakusten duen bezala. Bere poesian gai bat agertzen zaigu erdigunean, naturalezaren presentzia alegia, bai erreferentzia moduan bai adierazpide moduan. Gerediagaren poesian naturalezaz hitz egiten zaigu; poema liburu honetan, zehazki, naturalezak erakusten dituen zikloez. Izan ere, etengabeko gurpilean sartuta dagoelarik, naturaleza heriotza-bizitza mugimenduan lotuta ikusten dugu, eta mugimendu honetan heriotza ez da amaiera moduan aurkezten, hurrengo ziklo baten hasiera moduan baizik, naturalezaren ahalmena baita heriotzatik bizitza egitea, hilda dirudien lurretik landare berriak sortzea.

Gaia, dena dela, ez da horretara mugatzen, naturalezak zerbait adierazi nahi baitu. Eta liburuaren izenburuan agertzen diren bi hitzek horretara jotzen dute: urtaroek irudikatzen dituzten zikloak eta zeinuen bidez adierazten den beste errealitatea. Beste errealitate horretan nolabaiteko transzendentzia agertzen zaigu. Ez gaude, baina, izaera erlijiosoko transzendentzia baten aurrean; beste gauza bat da naturalezaren bidez adierazten zaiguna, materia gainditzen duen zerbait zehaztugabe, pentsatu baino gehiago sentitu behar den zerbait adierazkaitz. Honelako poesian gizakiaren presentzia lausotuta geratzen da, azken finean gizakia naturalezan aurkitzen den beste osagai bat baino ez da-eta. Gizakiarekin batera haren ekintzak eta egintzak desagertzen dira. Liburu honetan oso gutxitan aipatzen dira gizakien jardunaren ondoriozko emaitzak, eta modernitatea irudi lezaketenak ia erabat baztertu dira, non naturalezarekin kontrajarrita agertzen ez diren. Naturaleza funtsezko egiaren adierazlea den neurrian, modernitatearen osagaiok gezur itxuratia baino ez ligukete erakutsiko. Hemengo poemak laburrak dira, deskriptiboak. Baina sinpletasun formal hau nahikoa da adierazi nahi den guztia adierazteko, poeta onek bakarrik egiten dakiten bezala.

Azken kritikak

Suak pizten direnean
Mikel Soto

Irati Majuelo

Xala
Cynthia Ozick

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Ibon Egaña

Poesia, zaurien ukendu
Ainhoa Urien

Javier Rojo

Argiantza
Pello Lizarralde

Mikel Asurmendi

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Arantxa Iturbe

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Nagore Fernandez

Sano erradikal
Isabel Diaz

Aiora Sampedro

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Mikel Asurmendi

Moskito
Igor Estankona

Mikel Urkixo Aierdi

Ene baitan bizi da
Maddi Ane Txoperena

Amaia Alvarez Uria

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Aro beilegia
Lizar Begoña

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Hedabideak