Hezurren erretura / Miren Agur Meabe / Susa, 2019

Oroimenean arakatzen Javier Rojo / El Diario Vasco, 2019-08-31

Hogeita bat narrazio biltzen dira Miren Agur Meaberen “Hezurren erretura”n. Narrazio horietan idazlearekin berarekin ezaugarri asko partekatzen dituen narratzaile batek bere oroimenean arakatzen du bere bizitzaren oinarrian dauden gertakarien bila. Narrazio gehienetan haurtzaroko eta nerabezaroko mundua ekartzen du hizpidera, azken finean urte horietako bizipenek moldatzen baitute gero heldua izango zen pertsonaren izaera. Haurtzaroko mundu hori lausoturik agertzen zaigu, argazki zaharretan bezala ertzak zehaztu gabeak baitira. Pobrezian bizi gabe, inolako luxurik ez duen bizimodua aurkezten zaigu narrazio hauetan eta mundu horietan bi alderdi nabarmentzen dira, itxaropenak batetik, eta ezintasun eta frustrazioak bestetik. Narrazio hauetako narratzailea haurtzaro eta nerabezaroa gogoratzen duen pertsonaia delarik, beraren ikuspuntua ez da haur edo nerabearena, baizik-eta gertakari horiek gogoratzen dituen helduarena. Beraz, kontatzen diren gertakarien ondorioak ezagutzen ditu, eta badaki, heldua den aldetik, bera ere horien ondorioa dela. Garai horiek gogoratzean gazteari helduen mundua misterioz beterik dagoela iruditzen zaio, esploratu behar den lurralde ezezaguna. Honen aurrean, errealitatea aurkezten da, ia-ia itogarria dirudien ingurua alegia, edozein askatasun-jarduerak errebeldia ematen duen giroa. Familiak oinarria tradizioan duen jokamoldea erakusten du herentzia baten moduan, eta erlijioak (erritu magikoa ia) inposatzen du bere morala. Gazteak bere burua eraikitzeko lotura horiek nolabait gainditu behar ditu, baina zaila zaio oso eta erru sentimendua behin eta berriro agertuko da narrazio hauetan zehar. Haurtzaro eta nerabezaroan erroak dituzten narrazioen ondoan, lehenaldia gogoratzen duen narratzaile horren oraina erakusten duten beste istorio batzuk ere topatzen ditugu, mosaikoa ere baden liburu honetan lehen-orain dialektika agertzen zaigularik. Norberaren izaeraren oinarrian oroimena dago, eta idazleak bere oroimen pertsonala erabili eta moldatu egin du istorio hauek idazteko, liburu zirraragarria eskainiz. Sentimenduak pizteko dohaina dute Meaberen istorio hauek… Eta gainera bikain idatzita daude.