kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Kontrako eztarritik / Uxue Alberdi / Susa, 2019

Amnesiak Maddi Ane Txoperena Iribarren / Berria, 2019-06-12

Euskal Herriko eskolarteko bertso txapelketako finala jokatu zen larunbatean Saran. Eta hainbat urtez deus jakin nahi gabe egon ondoren bertsoarekin berriro adiskidetzen ari naizen honetan, aspaldiko partez joan nintzen saioa ikustera.

Konturatu nintzen nik kantatu nuenetik alegia, duela zortzi urtetik ez nintzela joana, nahiz azken urteotan nire etxetik hurbil jokatu. Eta konturatu, era berean, ez dakidala non arraio daukadan 2011n nik irabazitako txapela. Bila ibili naiz gurasoen eta amatxiren etxean ero baten modura, baina ez dut haren arrastorik topatu.

Konturatu naiz urteotan guztiotan amnesia moduko bat garatu dudala bertsolaritzarekiko nire bizipenekin. Eta eskolarteko txapelketa bezala, ia ezabatu zaizkit burutik parte izan naizen gazte sariketak ere. Bertze emakume bertsolari lagun batekin solasean konturatu naiz ez naizela bakarra: hari ere berdin gertatu zitzaiola kontatu zidan, ez zituela oroitzen orduko kantukideak-eta.

Uxue Alberdik emakume bertsolariak elkarrizketatuta osatu duen Kontrako eztarritik liburuan agertzen dira antzeko testigantzak. Honela dio Miren Artetxe bertsolariak, adibidez: “Oso bereizita dauzkat bertsotan aritu naizen bi garaiak, gaztetxotakoa eta oraingoa. Lehenengo garaiko gauza asko ahaztu ditut; biziraupenagatik, seguru asko”. Eta kontatzen du nola kosta zaion biolentziari hitzak jartzea: “Jasaten nuen momentuan ez nuen identifikatzen, eta estali, ezabatu eta ezkutatu egiten nuen, eta kostatu zait orduko egoera biolentoak memoriara ekartzea (…). Ahaztu egin ditut, bizirauteko”.

Alberdik emakume bertsolarien jarduna mugatzen duten 22 mekanismo zerrendatu ditu liburuan. Eta hamabortz bertsolari elkarrizketatu baditu ere, uste dut bertze anitzek ere antzeko egoerak konta genitzakeela. Pena da liburu baten beharra izatea gertatu zaigunari hitzak jarri ahal izateko; baina inoiz ez da berandu.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak