kritiken hemeroteka

7.335 kritika

Azken kritikak

« | »

Hariak / Yoseba Peña / Susa, 2018

Mendean egoteaz Javier Rojo / El Diario Vasco, 2018-12-01

Yoseba Peñak bere bigarren lana eman berri du argitara. Eleberria da eta “Hariak” du izenburua. Gaiaren aldetik, azken bolada honetan askotan ikusi izan dugun kontua erabili du argumentuaren ardatza osatzeko: Euskal Herrian Gerra Zibilaren garaitik hona (kasu honetan 80ko hamarkada arte) bizi izandako egoera politikoa. Honek markoa eskaintzen dio nobela honetan aurkitzen dugun bigarren puntu garrantzitsua bermatzeko, zeren egoera hori emakumezko batzuen ikuspuntutik begiratuta agertzen baita. Izan ere, nobelan, familia bereko hiru emakumeren bizipenetatik azaltzen da egoeraren bilakaera zein izan den. Hiru emakume hauek belaunaldi desberdinetakoak izanik, bakoitzaren bizipenak bilakaera horren garai jakin bat azaltzeko erabiltzen dira. Errepublika eta Gerra garaia, gerraosteko urte ilunak eta trantsizioa deitu izan den garaia dira une horiek.

Emakumeak dira protagonista nobelan, eta narratzaileak istorioa hirugarren pertsonan garatzen badu ere, emakume horien perspektiba azaltzen zaigu. Baina politika esparru publikoari dagokionez, eleberri hau protagonizatzen duten emakumeak publikoaren eta pribatuaren arteko bilakaeraren lekuko ere izango dira. Beste hitzetan esanda, nobelan protagonistak izan arren, historian (eta ez istorioan) duten protagonismoa bigarren maila batean geratzen da. Historia egin barik, historia pairatzen dute eta pairatze hau hirukoitza da, euskaldun abertzaleak, maila ekonomiko apalekoak eta emakumeak diren aldetik. Beren esparru naturala familia izatera predestinatuta daudela dirudielarik, azken belaunaldiko kideak (Olatzek) bestelako protagonismoa hartu nahi duela ematen du. Baina kasu honetan ere bere borondatez baino, marea geldiezin eta indartsu batek bultzatuta egin duela dirudi. Olatz ETAko kidea izanda historian eragiteko aukera du; hala ere, mendekotasun egoeran jarraitzen duela nabarmentzen da.

Beste gai interesgarriak ere baditu nobela honek, adibidez, erru sentimendua eta damua, hausnarketarako testu interesgarria bihurtzen dutenak. Arazo bat bakarrik du nire ustez: hasieran familia barruko harremanen amaraunean irakurlea pixka bat galduta gera daitekeela.

Azken kritikak

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Aiora Sampedro

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

Joannes Jauregi

Atzerrian
Nerea Balda

Ibon Egaña

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Ez dadila eguzkia sartu
Martin Etxeberria / Xabier Etxeberria

Amaia Serrano Mariezkurrena

Hariak
Yoseba Peña

Igor Elordui Etxebarria

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Txema Arinas

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Artxiboa

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Hedabideak