kritiken hemeroteka

7.224 kritika

Azken kritikak

« | »

Hariak / Yoseba Peña / Susa, 2018

Mendean egoteaz Javier Rojo / El Diario Vasco, 2018-12-01

Yoseba Peñak bere bigarren lana eman berri du argitara. Eleberria da eta “Hariak” du izenburua. Gaiaren aldetik, azken bolada honetan askotan ikusi izan dugun kontua erabili du argumentuaren ardatza osatzeko: Euskal Herrian Gerra Zibilaren garaitik hona (kasu honetan 80ko hamarkada arte) bizi izandako egoera politikoa. Honek markoa eskaintzen dio nobela honetan aurkitzen dugun bigarren puntu garrantzitsua bermatzeko, zeren egoera hori emakumezko batzuen ikuspuntutik begiratuta agertzen baita. Izan ere, nobelan, familia bereko hiru emakumeren bizipenetatik azaltzen da egoeraren bilakaera zein izan den. Hiru emakume hauek belaunaldi desberdinetakoak izanik, bakoitzaren bizipenak bilakaera horren garai jakin bat azaltzeko erabiltzen dira. Errepublika eta Gerra garaia, gerraosteko urte ilunak eta trantsizioa deitu izan den garaia dira une horiek.

Emakumeak dira protagonista nobelan, eta narratzaileak istorioa hirugarren pertsonan garatzen badu ere, emakume horien perspektiba azaltzen zaigu. Baina politika esparru publikoari dagokionez, eleberri hau protagonizatzen duten emakumeak publikoaren eta pribatuaren arteko bilakaeraren lekuko ere izango dira. Beste hitzetan esanda, nobelan protagonistak izan arren, historian (eta ez istorioan) duten protagonismoa bigarren maila batean geratzen da. Historia egin barik, historia pairatzen dute eta pairatze hau hirukoitza da, euskaldun abertzaleak, maila ekonomiko apalekoak eta emakumeak diren aldetik. Beren esparru naturala familia izatera predestinatuta daudela dirudielarik, azken belaunaldiko kideak (Olatzek) bestelako protagonismoa hartu nahi duela ematen du. Baina kasu honetan ere bere borondatez baino, marea geldiezin eta indartsu batek bultzatuta egin duela dirudi. Olatz ETAko kidea izanda historian eragiteko aukera du; hala ere, mendekotasun egoeran jarraitzen duela nabarmentzen da.

Beste gai interesgarriak ere baditu nobela honek, adibidez, erru sentimendua eta damua, hausnarketarako testu interesgarria bihurtzen dutenak. Arazo bat bakarrik du nire ustez: hasieran familia barruko harremanen amaraunean irakurlea pixka bat galduta gera daitekeela.

Azken kritikak

Winston
Martin Etxeberria

Aiora Sampedro

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Amaia Alvarez Uria

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Alex Uriarte

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Iratxe Esparza

Amek ez dute
Katixa Agirre

Hasier Rekondo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Javier Rojo

Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua
Edorta Jimenez

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Javier Rojo

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Joannes Jauregi

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Igor Estankona

Duvoisin kapitainaren malura
Kepa Altonaga

Javier Rojo

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Aitor Francos

Artxiboa

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Hedabideak