kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

Poesia kaiera / Yannis Ritsos (Joannes Jauregi) / Susa, 2018

Grezia kontraesankorra Javier Rojo / El Correo, 2018-11-03

Munduko Poesia Kaierak izena duen bildumaren 27. aleak Yannis Ritsos poeta greziarraren antologia eskaintzen du. Liburuak bildumaren ohiko ezaugarriak erakusten ditu: antologia zabala, Beñat Sarasolaren hitzaurrea, poema bakoitzari buruzko datu gutxi batzuk (baldin eta daturik badago) kokatu ahal izateko… Poesiazaleei begira egindako antologia, beste hizkuntzetan sortutako testuak euskal irakurleei hurbiltzeko asmoz sortua, kasu honetan Joannes Jauregi itzultzailea delarik.

Greziako poesia modernoaz hitz egiten badugu, izen batzuk etortzen dira burura, ahalegin handirik egin gabe, Kavafis, jakina, eta Elitis, adibidez. Eta arriskua dago hango poesia izen horietara mugatzea, besterik ez balego bezala. Baina badago besterik. Ritsosen bizitza XX. mendean zehar Greziak bizi izandako gorabehera historikoen lekuko izan zen, 1909an jaio eta 1990ean hil baitzen poeta. Eta gorabehera horiek (diktadurak, estatu kolpeak, Bigarren Mundu Gerra) markatuta utzi zuten, poeta zein pertsona bezala, biak ala biak bereizterik ez baitago idazle honen kasuan. Komunista izanik, bere ibilbide pertsonalean eta poetikoan agertzen dira gertakari horien aztarnak. Antologia honetan azaltzen den bezala Ritsosen jarduera poetikoan poema luzeak aurkitzen ditugu maiz, batzuetan gertakari tragiko batzuen lekukotasuna uzten dutenak. “Epitafio” izenburukoa da horietako bat, antologia hau irekitzen duen poema, non azaltzen den ama baten arrangura bere seme hilaren aurrean. Honelako poemetan narrazioa eta sentimenduak lotzen dira ia epika moderno eta etsitu bat sortuz. Baina poema luze hauen ondoan, beste batzuk agertzen zaizkigu, eszena xumeak bezalakoak askotan.

Ritsosen testuetan aldez edo moldez paradisu baten nostalgia mindua aipatzen da, udaberria nagusi den paradisua, itzalez beteriko gau bortitz bati kontrajarria. Izan ere, XX. mendeko poeta greziar batentzat zaila izan behar da aspaldiko loria eta begien aurrean aurkezten zaion errealitate degradatua lotzea, demokrazia asmatu zuen kultura diktaduren menpe ikustea. Eta horixe da Ritsosek egiten duena, Greziaren bi alderdi horiek aurkeztea, greziar izaera kontraesankorra eta tragikoa.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak