kritiken hemeroteka

7.096 kritika

Azken kritikak

« | »

Bihotzean daramagun mundua / Maite Darceles / Alberdania, 2018

Zoriontasun distopikoa Javier Rojo / El Correo, 2018-07-14

Urte askoan zehar euskal literaturan zientzia fikzioaren alorrean koka zitezkeen idazlanen presentzia hutsaren hurrengoa izan zen, halako moduan non esan baitzitekeen euskaraz, itzulpenen bat alde batera utzita, ez zela genero horretako libururik argitaratzen. Azken bolada honetan, ordea, egoera pixka bat aldatzen ari dela ikus dezakegu, eta, oso maiz agertzen ez diren arren, zientzia fikziozko istorioak aurki ditzakegu arazo handiegirik gabe. Adibidez, Maite Darcelesek “Bihotzean daramagun mundua” izenburuarekin argitaratu duen nobela hau. Zientzia fikzioa den aldetik, idazlan honek aurkezten dituen literatura-oinarriak gardenak dira pixka bat informatuta dagoen irakurlearentzat: zientzia fikzio espekulatiboaren erdigunean dauden distopia klasikoak, Orwell eta Huxley-ren nobelak, alegia. Idazleak, bestalde, ez du ahaleginik egiten zor horiek estaltzeko, bere nobelan bertan aipatzen baititu.

Argumentua honelako eskema baten gainean eraikita dago: etorkizun hurbileko mundu batean gizartea harmonian dagoela ematen du, denek dirudite zoriontsuak eta oreka da nagusi gizartean; kasualitatez, pertsonaia batek (kasu honetan, Lorea izeneko neskak) mundu hori kolokan jartzen duen informazioa aurkitzen du, informazio horretan belaunaldi berriei ezkutatu zaien historia ezezaguna topatzen baitu. Zientzia fikzio espekulatiboa denez, abentura fantastikoak alde batera uzten dira eta gizarte antolamenduan zentratzen da argumentua, gaur eguneko munduan planteatzen diren tendentziak eta joerak muturrera eramanda. Ez dugu ahaztu behar honelako nobelak, gertakariak etorkizunean kokatzen badituzte ere, azken finean gure munduaz ari direla, idazten diren garaiko munduaz. Eta bertan agertzen den etorkizuneko mundua distopikoa delarik, itxurazko oreka zoriontsua eta horren azpian dagoen funtsezko injustizia kontrajartzen dira.

Nobela interesgarria da, eta gustura irakurtzen da irakurleari honelako istorioak interesatzen bazaizkio. Eta neurri handi batean tesi nobela ere badenez, ideologizatu samar agertzen da batzuetan. Ez da gazte literaturaren alorrekoa, baina ziur aski bere irakurle naturalak gazteen artean aurkituko dira.

Azken kritikak

Hitzen ahairea
Gotzon Barandiaran

Mikel Asurmendi

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Amaia Alvarez Uria

Aramotz
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Maitalea
Marguerite Duras

Joannes Jauregi

Tximeletak bizkarrean
Ugaitz Agirre

Ibon Egaña

Poesia kaiera
Al Berto

Javier Rojo

Poesia kaiera
Alejandra Pizarnik

Peru Iparragirre

Pausoa noiz luzatu
Andoni Egaña

Amaia Serrano Mariezkurrena

Beltzak, juduak eta beste euskaldun batzuk
Joxe Azurmendi

Javier Rojo

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Jose Luis Padron

Azalberritze bat
Esti Martinez Diaz de Cerio

Igor Estankona

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Aiora Sampedro

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Joannes Jauregi

Maitalea
Marguerite Duras

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Hedabideak