kritiken hemeroteka

7.044 kritika

Azken kritikak

« | »

Horma / Anjel Lertxundi / Erein, 2017

Izaera biluztua Jose Luis Padron / Bilbao, 2018-01

Gogora etortzen zaizkit John Berger idazlearen hitzak: “Memoriarik gabe ez dago gizakirik. Memoriak gizaki egiten gaitu, gizonezko, emakumezko, baita haur ere. Memoria funtsezko gaitasuna da idazteko, baina batez ere, beharrezkoa dugu bizitzeko eta bizirik gaudela sentitzeko”.

Berehalakotasunaren kulturan bizi gara. Ondorioa da iraganaren indargabetzea. Oso gauza zaharkitua balitz bezala bizi du iragana gurea bezalako gizarteak. Horregatik dago memoria historiaren bigarren mailara baztertuta, desagertzeko zorian ez bada. Ez gaude memorian.

Erabat gaixoturik daukagun kultura honetatik bizirik atera nahi baldin badugu, memoriaren balioa defendatzeko borrokatu beharko gara, landu eta praktikatu eta eraiki egin beharko dugu konpartituz beste pertsonekin. Horrek ez du zer ikusirik nostalgiarekin, esperientzia bizitzeko moduarekin baizik, bide horretan baitago etorkizuna. Izan ere, memoria baztertzen dugunean, etorkizuna da baztertzen duguna.

“Gogoratzeak, memoriak lan asko eskatzen du; nahitaezkoa da euskarri batzuk egotea, zerbait, zeinu batzuk behar dira gogoratzeko, ze normalena ez da gogoratzea, normalena da ahaztea”, Bernardo Atxagaren obra oso lotuta dago memoriarekin, kultur eta gizarte ereduari so egiten dio. “Orain asko aipatzen da eta denon ahotan dago globalizazioa, baina guretzat benetan dira garai monoak, pentsamendu bakarraz baino mintzo bakarraz hitz egin dezakegula esango nuke”, dio Atxagak.

Anjel Lertxundiren ia lan guztietan memoria presente dago. Horma (Erein, 2017) deitu dio bere nobela berriari. Bide ematen digu hausnartzeko zenbat galtzen duen talde batek, familia batek, herri batek memoria galtzen duen neurrian.

Zer dago behin memoria galtzen denean, eta memoriarekin batera hizkuntza, hizkera eta harreman guztiak galtzen direnean? Lertxundik argi du: oroitzapenen falta, biluztasuna izaeran, ordura arteko bizitza guztiaren, bizi izan duguna, eta ezagutzen dugun guztiaren galera erabatekoa, baita ere etorkizunaren galera erabatekoa.

Memoria galtzen ari diren pertsonen mundua sortzen ari gara, galdutakoaren hautsaz betetzen ari gara etxea.

Etorkizunak ez gaitu gure izenez deituko. Arrazoi osoz.

Azken kritikak

Erreka haizea
Sonia González

Aiora Sampedro

Bakartasunaz bi hitz
Filipe Bidart

Aritz Galarraga

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Hasier Rekondo

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Alex Uriarte Atxikallende

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Estibalitz Ezkerra

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Mikel Asurmendi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Peru Iparragirre

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Ibon Egaña

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Javier Rojo

Gerra txikia
Lander Garro

Roberto Moso

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Amaia Alvarez Uria

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Joannes Jauregi

Epailea eta haren borreroa
Friedrich Dürrenmatt

Aiora Sampedro

Bioklik
Asel Luzarraga

Iratxe Esparza

Artxiboa

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Hedabideak