kritiken hemeroteka

7.474 kritika

Azken kritikak

« | »

Horma / Anjel Lertxundi / Erein, 2017

Izaera biluztua Jose Luis Padron / Bilbao, 2018-01

Gogora etortzen zaizkit John Berger idazlearen hitzak: “Memoriarik gabe ez dago gizakirik. Memoriak gizaki egiten gaitu, gizonezko, emakumezko, baita haur ere. Memoria funtsezko gaitasuna da idazteko, baina batez ere, beharrezkoa dugu bizitzeko eta bizirik gaudela sentitzeko”.

Berehalakotasunaren kulturan bizi gara. Ondorioa da iraganaren indargabetzea. Oso gauza zaharkitua balitz bezala bizi du iragana gurea bezalako gizarteak. Horregatik dago memoria historiaren bigarren mailara baztertuta, desagertzeko zorian ez bada. Ez gaude memorian.

Erabat gaixoturik daukagun kultura honetatik bizirik atera nahi baldin badugu, memoriaren balioa defendatzeko borrokatu beharko gara, landu eta praktikatu eta eraiki egin beharko dugu konpartituz beste pertsonekin. Horrek ez du zer ikusirik nostalgiarekin, esperientzia bizitzeko moduarekin baizik, bide horretan baitago etorkizuna. Izan ere, memoria baztertzen dugunean, etorkizuna da baztertzen duguna.

“Gogoratzeak, memoriak lan asko eskatzen du; nahitaezkoa da euskarri batzuk egotea, zerbait, zeinu batzuk behar dira gogoratzeko, ze normalena ez da gogoratzea, normalena da ahaztea”, Bernardo Atxagaren obra oso lotuta dago memoriarekin, kultur eta gizarte ereduari so egiten dio. “Orain asko aipatzen da eta denon ahotan dago globalizazioa, baina guretzat benetan dira garai monoak, pentsamendu bakarraz baino mintzo bakarraz hitz egin dezakegula esango nuke”, dio Atxagak.

Anjel Lertxundiren ia lan guztietan memoria presente dago. Horma (Erein, 2017) deitu dio bere nobela berriari. Bide ematen digu hausnartzeko zenbat galtzen duen talde batek, familia batek, herri batek memoria galtzen duen neurrian.

Zer dago behin memoria galtzen denean, eta memoriarekin batera hizkuntza, hizkera eta harreman guztiak galtzen direnean? Lertxundik argi du: oroitzapenen falta, biluztasuna izaeran, ordura arteko bizitza guztiaren, bizi izan duguna, eta ezagutzen dugun guztiaren galera erabatekoa, baita ere etorkizunaren galera erabatekoa.

Memoria galtzen ari diren pertsonen mundua sortzen ari gara, galdutakoaren hautsaz betetzen ari gara etxea.

Etorkizunak ez gaitu gure izenez deituko. Arrazoi osoz.

Azken kritikak

Errua eta maitasuna
Markos Zapiain

Aritz Galarraga

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Joannes Jauregi

Minareteak Urdaibain
Jose Mari Pastor

Aiora Sampedro

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak