« Hezurrak eta gezurrak iraganaren uretan | Heterosexualitatea erregimen gisa »
Poz aldrebesa / Juanjo Olasagarre / Susa, 2017
Sentimenduez eta bakardadeaz Javier Rojo / El Correo, 2017-09-16
Juanjo Olasagarrek aurten bere hirugarren nobela eman du argitara, “Poz aldrebesa” izenburuarekin. Idazlanaren ardatz argumentala Asierrek (Axi, nobelan) eta Josebak osatzen duten bikotearen harremanean antolatuta dago. Harreman hori 90eko hamarkadaren hasieratik hogei urtean zehar bilakatzen ikusiko dugu, paraleloan antolatuta dauden bi hariri jarraituta. Alde batetik, 90eko urte haietatik abiatzen den haria kontatzen zaigu eleberrian, harremanaren hasiera eta bilakaera zelan gauzatzen den aurkeztuz. Bestalde, bigarren harian, bikotea hogei urte pasa eta gero aurkezten zaigu, bikotearen “oraina” (nolabait esateko) azalduz. Bigarren hari honetan erdigunean kokatzen dira Axiri ematen dion bihotzekoa eta honen ondoriozko ezintasuna. Bi hari hauek txandaka plazaratzen dira liburuan, eta irakurlea adi egon behar da batean agertzen diren erreferentziak bestean dituen azalpenekin lotzeko, batzuetan zenbait xehetasunen garrantzia oharkabean pasa daiteke-eta. Bikote homosexuala den aldetik, ematen du ezaugarri zehatz honek pertsonaien beste edozein ezaugarri ezkutatzen duela. Pertsonaien kezka nagusia, pertsonaien hitzetan agertzen diren erreferentzia eta aipamen gehienak haien homosexualitatearen ingurukoak dira. Honek, jakina, munduaren gaineko ikuskera determinatzen du, mundua pertsonaien “gaytasunetik” begiratzen da-eta. Alde honetatik ikusita, aipagarria Josebaren ikuspuntua da. Pertsonaia honek homosexualitatea identitatea zehazten duen militantzia moduan sentitzen du, planteamendu etikoa izango balitz bezala. Baina denbora pasatu eta gero eta batez ere Axiren bihotzekoaren ondoren, jarrera hau motelduz doala ematen du.
Narrazio diskurtsoaren aldetik, eleberria hirugarren pertsonan kontatuta dago orojakilea dirudien narratzaile baten bidez. Narratzaile honek berebiziko kezka erakusten du pertsonaiek pentsatzen eta sentitzen dutena azaltzeko. Izan ere, pertsonaiek egiten dutena baino garrantzitsuagoa baita beraien buruetatik pasatzen dena azaltzea, haien hausnarketak-eta erakustea, askotan zehaztasun handiz.
Istorio honetan azken finean pertsonen arteko harremanez hitz egiten da, sentimenduez eta bakardadeaz.
Ene Jesus
Ramon Saizarbitoria
Asier Urkiza
Ehulearen hilobia
Seumas O'Kelly
Nagore Fernandez
Izan gizona
Aritz Galarraga
Nagore Fernandez
Gurea falangista zen
Alberto Barandiaran
Mikel Asurmendi
Termita
Garazi Albizua
Maialen Sobrino Lopez
Ehulearen hilobia
Seumas O'Kelly
Ibon Egaña
Hezitopia
Nora Salbotx
Mikel Asurmendi
Emakume oinutsa
Scholastique Mukasonga
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Deiadarraren antologia bat
Rakel Pardo Perez
Asier Urkiza
Herrenaren promesak
Maite Aizpurua / Infinitudrama
Nagore Fernandez
Lazarraga, Ernazimentua euskaraz
Pruden Gartzia
Mikel Asurmendi
Zure arnasa zaintzeko
Nerea Balda
Maialen Sobrino Lopez
Hondoaz galde
Jon Sarasua / Mikel Artola
Mikel Asurmendi
Zirtak su. Hasieran bazen hitza
Maite Lopez Las Heras
Joxe Aldasoro