kritiken hemeroteka

7.336 kritika

Azken kritikak

« | »

Jesusen eskola-egunak / John Maxwell Coetzee (Aritz Gorrotxategi) / Meettok, 2017

Existentziaz galdezka Javier Rojo / El Correo, 2017-06-17

J. M. Coetzee idazle Hegoafrikarraren liburuak azken urte hauetan nahiko modu sistematikoan agertu dira euskaratuta. Eta halaxe gertatu da 2003an Nobel saria irabazi zuen idazle honen azken nobelarekin. “Jesusen eskola-egunak” du izenburua euskal bertsioan, eta itzulpenaren arduraduna (lana bikain egin duela esan behar da) Aritz Gorrotxategi dugu. Nobela hau “Jesusen haurtzaroa” izenburua zuen beste nobela horren jarraipena dugu. Pertsonaia nagusiak berberak dira, David, Simon eta Ines. Novilla izeneko lekutik ihesi, Estrellara heldu dira hirurok. Simonek eta Inesek, Daviden heziketaz kezkaturik daudelarik, Dantza Akademian apuntatzen dute umea. Bertan, dantzan oinarrituta haurrari zenbakiak irakasten dizkiote, era bitxi batean irakatsi ere. Edonola ere, Simon eta Inesen planek huts egiten dute hilketa pasional bat dela kausa.

Argumentuaren oinarria horixe da, baina nago kasu honetan argumentuaren atzean dagoena askoz garrantzitsuagoa dela argumentua bera baino. Izan ere, istorioa aurkezten zaigun bezala, irakurleak distopia baten aurrean dagoela pentsa dezake. Baina ez da hori. Pertsonaiak ihesi dabiltza ezin gogora dezaketen mundu batetik. Haien oroitzapenak ihesaldi horretan hasten dira, itsasontzi batean itsasoa zeharkatzen dutelarik. Pertsonaiek ez dakite benetan nor diren, atzean utzi duten mundutik aldentzean izena ere ahaztu eta Novillara heltzean beste bat eman baitiete. Davidek, haurrak alegia, gordetzen ditu aurreko mundu horren zenbait oroitzapen. Estrellan haurraren heziketaz arduratzen direlarik, honek egiten dituen galderei aurre egin beharko diete helduek, eta askotan zer erantzun ez dakitela geratuko dira. Dena abstraktua da, profetikoa, ideien errepresentazioen aurrean bageunde bezala.

Eta argumentuaren planteamendu orokorra ere bide horretatik doala ematen du, pertsonaien bidaia gizakien existentziaren parabola moduan ulertu behar dela ematen baitu: pertsonaiak oroitzen ez duten mundu batetik ezezaguna zaien etorkizun batera doaz, beren buruaz oinarrizko galderak (“Nor naiz ni?”) egiten dituzten bitartean, umeak gidariarena egiten duelarik. Arrazionalitatearen neurrian egindako nobela, alegia.

Azken kritikak

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Aiora Sampedro

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

Joannes Jauregi

Atzerrian
Nerea Balda

Ibon Egaña

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Ez dadila eguzkia sartu
Martin Etxeberria / Xabier Etxeberria

Amaia Serrano Mariezkurrena

Hariak
Yoseba Peña

Igor Elordui Etxebarria

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Txema Arinas

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Artxiboa

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Hedabideak