kritiken hemeroteka

7.355 kritika

Azken kritikak

« | »

Politika zikina / Iñaki Irasizabal / Elkar, 2017

Joko-teorien armiarma Hasier Rekondo / Berria, 2017-05-21

“Erabakita nuen: Marta hiriko alkate bihurtzen ahaleginduko nintzen. Bizitza guztian gustura egingo nuen lehenengo lana izango zen”, aitortzen du PSE-EEko zinegotzi Martaren figura politikoaren eraikitzaile izango den mutil-lagunak. Berak zuzenduko baitu Martaren hautagaitza hiriko alkate izendatu dezaten. Apika, Politika zikina (Elkar, 2017) nobela labur honen gauzarik interesgarrienetarikoa aukeratutako ikuspuntua izan daiteke. Joko-teorietan oinarrituta, politikaren gaineko liburu piloa irakurri ondoren, aspalditik langabezian dagoen tipo batek zinegotzi arrunt bat hiri bateko politikaren gailurretara eramateko abileziaren, desiraren eta beharrizanaren erretratu interesgarria ehundu baitu Iñaki Irasizabalek (Durango, 1969). Tokiko euskal politikagintzara egokitutako Game of Thrones bat —nobelan bertan telesailari egin keinua adierazgarria da—. Bizimodua ateratzeko lanabes bihurtu baita aspaldian politika, edo politikagintza profesionala nahi bada, ideologiaren zaintzaileak bestelako gauza bat saltzen saiatu arren.

Tronuetan jesartzeko grina arrazionalak azaleratu nahi izan ditu durangarrak bere azken entrega honetan, eta esango nuke edukiak berak erakargarriagoa egiten duela istorioa bere azken nobela beltzetan narratutakoa baino, mami gehiago baitu, narratzailearen hausnarketak eta botere borrokak bilakatuko baitira nobelaren aingura lokaztuak, tramaren nondik norakoa gorabehera. Izan ere, nobela beltzaren eremuak oparo jorratu ondoren, hala nola, Aita gurea edota Odolaren deia lanetan, iruzkingile honek irakurritako haren azkenak aipatzearren, nahiko agortuak baitzituen bide berriak ibiltzeko aukerak, beste azpi-genero bat aukeratu ezean.

Michael Ignatieffen aipu batekin hasten da nobela. Kanadako presidente izateko hautagai eta idazleak nobela osoaren gakoa emango digu: “Hauteskunde batzuetan ginela uste nuen, baina reality-show batean geunden”. Euskal Herrian ideologiak oraindik orain pisu gehiago duela irakurri izan dugu sarri baino sarriago, baina eguneroko politikaren tripakiak eta postuak lortzeko lasterketen berri daukanak ondotxo daki ez dela horrelakorik. Podemos edo antzeko alternatibetan —zer esan alderdi tradizionaletan aurkitutako ustelkeriaz— izandako borroka pertsonal latzak dira horren lekuko. Irasizabalek oso egoki islatzen ditu Marta pertsonaiaren ustezko ideologiaren atzean dauden ezerezak, norberaren karrera politikoa baita xede bakarra.

Apika, nobelak badu, narrazio errealista izanik, sinesgarritasun faltaren zantzurik ere. Nagusia, ene aburuz, eta narrazio errealista bera erauzteko ahalmena duena beharbada, zera litzateke: Martaren alkatetzarako hautagaitza sustatzeko Josebak aukeratzen duen elementu bereizgarria, elementu hori euskara izatea ez baita oso sinesgarria PSE-EEko zinegotzi baten buruan, gainerako hautagaiek estralurtartzat jotzea nahi ez badute bederen.

Sinesgarritasun konturen bat edo beste gorabehera, Irasizabalek artisau fina dela erakusten digu beste behin ere. Euskal literaturan maiz erabili den txirrindularitzaren konparazioa ekarrita, esan genezake durangarra ur-eramaile bikaina dela, tropelean doazenei zein lider nagusiei egundoko lana eskainiz; batez ere edukiak erakargarriak direnean, generoak ezarritako mugei itsuki jarraitu beharrean. Gustura irakurtzen den nobela laburra sortu du durangarrak, eta argi utzi du politikagintzari joko-teorien kutsua dariola.

Azken kritikak

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Alex Uriarte

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Estibalitz Ezkerra

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak