kritiken hemeroteka

7.591 kritika

Azken kritikak

« | »

Hamaika euskal literato eta Jainkoa / Sebastian Gartzia Trujillo / EHU, 2016

Literatura eta erlijioa Javier Rojo / El Diario Vasco, 2017-01-28

Euskal literaturaren historia, gainetik bada ere, ezagutzen duen edonor topatuko da erlijioak literatura honen garapenean izan duen eraginaren garrantziarekin. Jakina, euskal literaturan agertzen zaiguna gizartearen isla delarik, erlijioa Euskal Herria definitzeko osagaitzat ere hartu izan da. Ez hain aspaldi, adibidez, “euskaldun fededun” bezalako parekatzeak egiten ziren. Gai hauetan, dena dela, euskal gizarteak aldaketa ikusgarria izan du azken hamarkada hauetan, eta gaur egun behaketa txiki bat egitea nahikoa da konturatzeko erlijio kontuek galdu dutela erdiguneko presentzia hori gure kulturan. Erlijioaren aldetik, indiferentzia da nagusi gaur egun. Edo beste hitzetan esanda, deskulturizazioa. Baina norberaren sinesmenak alde batera utzita, begi-bistakoa da euskal literaturaren historia ulertzeko osagai erlijiosoa kontuan hartu behar dela. Hauxe da egoera, eta Sebastian Gartzia Trujillok argitaratu duen saiakera liburuak, “Hamaika euskal literato eta Jainkoa” izenburuarekin argitaratu denak, deskulturizazioak ekar lezakeen hutsunea betetzen lagundu dezake. Gartzia Trujilloren saiakera mardul eta sakon honetan XX. mendean euskal literaturaren historia markatu duten hamaika idazleren literatur lanak aztertzen dira eta bertan osagai erlijiosoaren presentzia azaltzen da, Jainkoaren irudia erdigunean jarrita. Gartzia Trujillok aztertzen dituen idazleetarik batzuk erlijio-gizonak ziren, berak hain ondo ezagutzen duen Domingo Agirre, edota Lekuona edo Gandiaga lekuko. Beste batzuek, erlijio-gizonak izan ez arren, katolikotzat daukate beren burua. Badago beste hirugarren multzo bat. Bertan sartu daitezke sinesmenak direla-eta dudak eta kezkak dituztenak, nolabaiteko transzendentzia bilatzen dutenak, Eliza Katolikoak errepresentatzen duen sistema barruan eroso egon ez arren. Eta baten bat ateotzat jo badezakegu ere, bere ateismoaren markoa erlijioa bera da. Erlijioa funtsezko osagaia izan da euskal kulturan, eta hau ulertu ezean ezin izango dugu euskal literaturaren garapena ulertu.

Azken kritikak

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Ibai Atutxa Ordeñana

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Javier Rojo

Bideko hitza. Euskal poema modernoen antologia (1951-2019)
Askoren artean

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Hasier Rekondo

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Javier Rojo

Hizlandia
Iñigo Aranbarri

Aritz Galarraga

Mami Lebrun
Kepa Errasti

Javier Rojo

Poesia guztia
Safo

Igor Estankona

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Javier Rojo

Bazterreko ahotsak
Miren Tirapu Goikoetxea

Amaia Alvarez Uria

Poesia guztia
Safo

Javier Rojo

Bakezale gerlari horiek
Bixente Serrano Izko

Txema Arinas

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Artxiboa

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Hedabideak