Zorion perfektua / Anjel Lertxundi / Alberdania, 2002

24 ordu Igor Estankona / Deia, 2003-01-07

Modu sano sinplean idatzita dago “Zorion perfektua” eta hala ere sinpletasun hori da gaiaren sakontasunaz eta garrantziaz jabetzeko biderik onena. Pertsonon kontzientziaz egiten du hausnar Anduk, kontzientzia oraindik garbian hilketa baten lekuko izateak sortzen duen lehen arrakal mingarri hori aztertuz. Aztertuz diot, eta ez “asmatuz” edo “idatziz”, hamasei urteko neska baten mundua fidelki neurtuta baitago nobelan. Gaitza da berba oker bat aurkitzea, edo sinesgarria izango ez den elkarrizketa bat, edo errealitatearekin lotura zuzena izango ez duen zerbait. Hain zuzen fideltasun horrek eta orden horrek bihurtzen du liburua hain indartsu eta egia-itxurako. Liburuaren hegaleko azalpen laburrean ematen da pistaren bat edo beste: “kontatu nahi den historiari dagokion soinekoa josi”.

Neskak ikusten duen hilketak kontaketa guztia zipriztintzen duela esatea baino zehatzagoa litzateke zera esatea, hilketa horrek neska gaztearengan duen oihartzunak duela garrantzia. Hilketaren ebaluazio morala inguruan uzten duen arrastoaz ahaztu barik egin behar dela diosku liburuak. Hasieran datu gutxi daukagu hilketaren inguruan, hildakoaren paparreko lauburu aseptiko bat ez bada. Gerogarrenean trapitxero bat izan dela esaten da. Baina jadanik hilketa nori egotzi baino garrantzitsuagoa bihurtzen da martxan jarri den beste istorio horri jarraitzea, bizitzaren gordintasunaren mila ñabarduretaz konturatzen hasten den kontzientzia gazteari buruzkoa.

Oreka apurtu egiten da eta ez da berreskuratzen. Hogeita lau ordu luze igarotzen dira guztiz zabalik geratzen den amaierara iristen garen arte. Gertaeraren haize erauntsiak darama protagonista galderak pausatu eta erantzunak bilatzera eta ibilbide hori, bere dramatikotasunean, bizitza bezain normala iruditu zaigu. Azken orrialdeetan normaltasuna hautsi eta giroa aldatu egiten da eta apur bat magikoagoa edo “litearioagoa” den amaiera batera —katarsi antzeko batera?— iristeko. Ondo trebatutako luma behar da fikzioa modu horretan menperatzeko. Oraindik ohartu ez dena Anduren trebeziaz ohartzeko liburua da “Zorion perfektua”. Gozatu, behar bada, bere beste lan batzuekin gozatu dugu gehiago. Hau teknikari egindako gorazarrea da. Beste norabide batean egindako lehen ahalegina, nork daki.