kritiken hemeroteka

8.001 kritika

Azken kritikak

« | »

Arrotz eta eder / Pako Aristi / Susa, 2016

Norbanako aratza Javier Rojo / El Diario Vasco, 2016-06-11

Behinola Pako Aristi euskal irakurlearen aurrean idazle probokatzaile bezala aurkezten zen. Eta nago hori idazlearen asmoaren aurka gertatzen zela, literatura idazten hasi zenean edozein gauzak probokatzaile baitzirudien. Denbora pasatu ondoren idazleak sosegatuago ematen du, hala esaterik badago. Izan ere, orain bere hitzek ez dute garai hartan bezalako zalapartarik sortzen. Bitartean literatur genero aldaketa ere gertatu da. Pako Aristi batez ere nobelagile bezala ezaguna izatetik, poeta bezala ezaguna izatera pasatu da-eta. Oraingoan, Pako Aristi poetaren adibide berria dugu, “Arrotz eta eder” izenburua duen idazlan honekin. Poemak egiteko prozedurak idazle honengan ohikoak diren bideetatik jotzen du: poemak zuzenak dira, nitasunaren adierazpidearen ondorioz sortuak. Alde honetatik, poesia nia azaltzeko modua da, Aristiren testuetan komunikazioa lehenengo planoan jartzen delarik. Elaborazio poetiko-erretorikoak, hortaz, bigarren mailako kontua dirudi poesia honetan. Bere poemen bidez azaltzen dena, beraz, artifizio handirik gabe heltzen zaio irakurleari. Gizakiaren eta gizartearen, norbanakoaren eta taldearen arteko lehia erakusten zaigu poema horietan. Gizakia aratz jaio da, mugarik gabea, eta gizartean egotearen ondorioz, berehala hasten zaizkio mugak inposatzen, halako eran, non, adinean aurrera joan ahala, gizartean integratu egiten baita. Honen ondorioz gizakiaren desioak eta nahiak, dagoeneko, ez dira bereak, berarengandik sortuak, baizik-eta gizarteak bera bezalako pertsona bati egozten dizkionak. Nostalgiaz begiratzen da atzera, nerabezarora, garai hartan gizakiak oraindik ere aratz mantentzeko aukera baitzuen. Testuinguru honetan liburuan kutsatu gabeko plazeren aldarrikapena egiten da, bitalismo sexualarena, gorputzarena. Hori benetakoa denez, eta ez gizarteak inposatua, ona da berez, hau da, errugabea. Aristiren poemek momentu berezi horiek goresten dituzte, ia epifanikoak baitira. Edonola ere, batzuetan iruditu zait poemetan gauzak gehiegi azaltzeko joera dagoela, momentu horien azalpenean argi gelditu dena era esplizituagoan adierazteko joera alegia, indar poetikoaren kaltetan.

Azken kritikak

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Nagore Fernandez

Analfabetoa idazle
Agota Kristof

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Erradikalak
Ane Labaka Mayoz / Beatriz Egizabal Ollokiegi

Jon Martin-Etxebeste

Eraikuntzarako materiala
Eider Rodriguez

Mikel Asurmendi

Hotza bazkatzen
Izaskun Igoa Jaimerena

Irati Majuelo

Krakovia
Goizalde Landabaso

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Austerlitz
W.G. Sebald

Hasier Rekondo

M ama* eme* ume*
Erika Lagoma / Estitxu Fernandez

Jon Martin-Etxebeste

Soka
Mikel Gurrea

Nagore Fernandez

Ez erran inori
Maddi Ane Txoperena

Asier Urkiza

39 lore
Amancay Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Austerlitz
W.G. Sebald

Jon Martin-Etxebeste

Sed quia sua
Iñaki Segurola

Oier Iruretagoiena

Artxiboa

Ekaina 2022

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Hedabideak