kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

Izartxo / Jose Manuel Estonba / Itxaropena, 1959

Lartaun eguzki-semea Luis Mitxelena / Egan, 1960

Gure arbaso zaharrak berriz ere. Ez, ordea, Lekobide eta Lartaun bezain azkarrak ez basatiak.

Berandu nabil liburu honen berri ematen, baina berak ere aspaldi xamarreko berriak dakartzanez gero… Kristoz gerozko bigarren mendekoak edo omen dira, Altzateko Jauna baino pixkaren bat lehenagokoak.

Kristautuxea zen Euskalerria Altzatekoa mundura zenean. Berri Onaren lehen hotsak entzuten ditugu berriz doi-doi hemen, Erko gazte bizkorrak Erromatik ekarriak, gaitzik gabeko jentilaldi liluragarrian bizi baitziren artean euskaldunak. Eta Berria entzun orduko nekerik gabe makurtzen da lege berrira Izartxo, jentil baratze hartako lore zoragarria.

Gure arbaso horiek, zenbaitek besterik uste badu ere, pake ederrean bizi ziren erromarrekin, nahiz pagano nahiz kristauekin. Erko gazteak batez ere ez du adiskide hoberik, gure mendean Basterrak sortuko zuen Virulo azkarraren aitzindari zuzenari zegokionez.

Lurralde atsegin hartan ez zen ia sugerik. Tartalo eta Basajaun itzalak ere umeen parragarritarako hobeak ziren beldurgarritarako baino.

Sugearen antzekoena, Basurdi (Barojarena bezala, ez da Basurderaino heltzen). Izartxo dela bide maitemindurik ibiltzeaz gainera, zenbait erromar errugaberen lepoak moztuak ditu bidenabar, F.L.N.ko buruzagi baten eran. Sutu da biziro Erko zintzoa, baina, eskuak odolez zikin ditzan baino lehen, bere buruari ematen dio Basurdik merezi duen heriotza, Aita Gaucher mistelagilearen dinakoa, ardo kupel batean murgil eginaz. Hark ere kanta zezakeen, Erkok bezain ongi latinez jakin balu: Mihi est propositum in taberna mori, / Vinum sit appositum morientis ori.

Gure asaben alde zerbait esan nahi nuke azkenik: Erko jaio baino lehenago bazekitela noski burnizko goldeak egiten, horrelakorik agertu baita Euskalerrian, Etxauri aldean oker ez banabil. Eta mehatze lanetan ere bazekiten zerbait, Erkok lanbidea Erroman ikasi aurretik. Cesarek dioenez, akitanoak -gure senideak- trebeak omen ziren zula eta bete-lanetan: propterea quod multis locis apud eos aerariae secturaeque sunt.

Hizkuntza bizia eta lasterra du liburu honek, baina maiz lurrari muin egiten dion lasterkariarena. Orraztaldi on bat eraman zezakeen argitara baino lehen.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak