kritiken hemeroteka

7.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Zorion klandestinoa / Clarice Lispector (Iñigo Roque) / Erein - Igela, 2015

Ifrentzua Javier Rojo / El Correo, 2015-07-04

Clarice Lispector idazle brasildarraren “Zorion klandestinoa” izenburuko narrazio bilduma argitaratu berri dute Iñigo Roqueren euskal bertsioan. Honelako idazle baten aurrean batzuetan ez dakit zer den interesgarriagoa, bere literaturaren ezaugarriak ala bera bezalako idazle batek irudika lezakeena. Argi dezadan: Clarice Lispector (1920 – 1977) emakumezkoa, Ukrainan jaioa, judua eta idazle brasildarra izanik (bakoitzak hauta dezala hurrenkerarik egokiena), haren identitatea behin eta berriro kolokan dagoela ematen du, etengabeko besteratze prozesuan murgilduta egongo balitz bezala. Identitatearen izaeraz kezkatzen den batentzat idazle honek adibide aparta dirudi arazoa aztertzeko. Eta idazlearen izaeraz, identitateaz edo dena-delakoaz gainera, berak sortutako idazlanak ere baditugu. Neurri batean, identitatea eta besteratzea bezalako gaiak agertzen dira “Zorion klandestinoa”n bildu diren narrazioetan. Istorio hauek askotan haurtzaroko mundura bideratzen dute irakurlea. Izan ere, pertsona bati gertatu behar zaizkion gauzarik inportanteenak haurtzaroan baino ez baitira jazotzen. Ipuin hauetan ez ditugu balentria handiak kontatzen dituzten istorioak aurkituko, baizik eta egunerokotasun arruntean bizi diren pertsonaia batzuei gertatzen zaizkien anekdota txikiak, ohikoak, pertsonaia horien bizitzetan ez baita ezer apartekorik gertatzen. Baina argumentuaren izaera bereziari erreparatuz gero, aipamen berezirik mereziko ez luketen bizitza arrunt horiek, existentzia azaltzeko gai diren metaforak bihurtuta agertzen dira idazle honen literaturan. Gertakari xume bat, inork garrantzi handirik emango ez liokeena, literaturari esker gairik sakonenetan murgiltzeko bidea da. Lispector-en ipuinetan gauza sinpleenen ifrentzuan dagoen beste errealitate hori azaltzen zaigu, askotan abstraktu samarra ere badena. Eta bere idazkerak horretan ere laguntzen du, sinbolismorako eta estilizaziorako joera abstrakziorako baliabide egokitzat har daiteke-eta. Haurtzaroa erdigunean dagoelarik, narrazio hauek malenkonia kutsua dute, baina haurtzaroa ez da aurkezten galdutako paradisu baten moduan, mundua eta bizitza ulertarazten dituzten epifanien garai gisa baizik.

Azken kritikak

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Igor Estankona

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Joannes Jauregi

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Ezra Pound

Igor Estankona

6012
Karlos Linazasoro

Javier Rojo

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Peru Iparragirre

Septentrio
Aurelia Arkotxa

Aritz Galarraga

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Javier Rojo

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Aiora Sampedro

Arrotza
Albert Camus

Joannes Jauregi

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Estibalitz Ezkerra

Azala erre
Danele Sarriugarte

Hasier Rekondo

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Javier Rojo

Artxiboa

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Hedabideak