kritiken hemeroteka

7.591 kritika

Azken kritikak

« | »

Urari ostutako poemak / Pako Aristi / Susa, 2014

Bizitza bera Javier Rojo / El Correo, 2014-10-25

Pako Aristik berriro ere egiten du agerpena euskal literaturan poema liburu batekin, “Urari ostutako poemak” izenburua duenarekin. Atzean geratu dira idazlea idazketa munduan hasi berria zelarik irakurleak probokatzeko asmoak, poema liburu hau helduaro baretik idatzita baitago. Poema liburu honetan Pako Aristik bizitzaz hitz egiten digu. Uler bedi ondo: ez zaigu bizitzaren inguruko xehetasunez mintzo, bizitza bera, bere esentzian, da hemengo gai nagusia. Eta Aristik aurkezten duen moduan, gaia ezin daiteke aurkeztu kontraesanik gabe, zeren batzuetan bizitza bidaiarekin eta mugimenduarekin konparatzen baita, eta besteetan, berriz, mugimendua arbuiatzen duen kontenplazio hutsarekin parekatuta baitago. Bizitzak alderdi asko izan…

Kontraesankorra dirudien objektuaren gaineko hausnarketa egiten duen subjektu poetikoak ere hainbat aurpegi erakusten ditu, batzuetan elkarri oso ondo lotuta geratzen ez direnak.

Alde batetik, subjektu anonimo bat daukagu, kontenplazioan bere izaera lausotzen duena, kontenplazio horretarako ikuspuntu hutsa izateraino, azken finean, bere burua “ni” baten bidez aurkezteko lotsatuko balitz bezala. Baina besteetan, subjektu poetiko horrek nabarmen aurkezten du bere nitasuna poetarekin identifika daitekeen “ni” baten bidez. Kasu hauetan subjektu erromantikoa ematen du. Eta ez da falta “ni” hori fikziozko subjektu baten errepresentazioa deneko poemarik.

Edonola ere, aurkezten den ikuspuntua ilun samarra da. Subjektu poetikoa (anonimoa, poeta zein fikziozkoa) helduaroan kokatuta dago eta, Jenaro Talensek esango lukeen bezala, bizitzaren parterik handiena artxibatuta daukala jakinda, lehenaldira begira dagoenaren ikuspuntua aurkezten du. Eta begirada desengainatu baina bare hori gauzatzeko, heriotza, bakardadea, amodio eza… hau da, poesian ohikoak diren gaiak ditu bidelagun.

Azken kritikak

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Ibai Atutxa Ordeñana

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Javier Rojo

Bideko hitza. Euskal poema modernoen antologia (1951-2019)
Askoren artean

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Hasier Rekondo

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Javier Rojo

Hizlandia
Iñigo Aranbarri

Aritz Galarraga

Mami Lebrun
Kepa Errasti

Javier Rojo

Poesia guztia
Safo

Igor Estankona

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Javier Rojo

Bazterreko ahotsak
Miren Tirapu Goikoetxea

Amaia Alvarez Uria

Poesia guztia
Safo

Javier Rojo

Bakezale gerlari horiek
Bixente Serrano Izko

Txema Arinas

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Artxiboa

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Hedabideak