kritiken hemeroteka

7.316 kritika

Azken kritikak

« | »

Urari ostutako poemak / Pako Aristi / Susa, 2014

Bizitza bera Javier Rojo / El Correo, 2014-10-25

Pako Aristik berriro ere egiten du agerpena euskal literaturan poema liburu batekin, “Urari ostutako poemak” izenburua duenarekin. Atzean geratu dira idazlea idazketa munduan hasi berria zelarik irakurleak probokatzeko asmoak, poema liburu hau helduaro baretik idatzita baitago. Poema liburu honetan Pako Aristik bizitzaz hitz egiten digu. Uler bedi ondo: ez zaigu bizitzaren inguruko xehetasunez mintzo, bizitza bera, bere esentzian, da hemengo gai nagusia. Eta Aristik aurkezten duen moduan, gaia ezin daiteke aurkeztu kontraesanik gabe, zeren batzuetan bizitza bidaiarekin eta mugimenduarekin konparatzen baita, eta besteetan, berriz, mugimendua arbuiatzen duen kontenplazio hutsarekin parekatuta baitago. Bizitzak alderdi asko izan…

Kontraesankorra dirudien objektuaren gaineko hausnarketa egiten duen subjektu poetikoak ere hainbat aurpegi erakusten ditu, batzuetan elkarri oso ondo lotuta geratzen ez direnak.

Alde batetik, subjektu anonimo bat daukagu, kontenplazioan bere izaera lausotzen duena, kontenplazio horretarako ikuspuntu hutsa izateraino, azken finean, bere burua “ni” baten bidez aurkezteko lotsatuko balitz bezala. Baina besteetan, subjektu poetiko horrek nabarmen aurkezten du bere nitasuna poetarekin identifika daitekeen “ni” baten bidez. Kasu hauetan subjektu erromantikoa ematen du. Eta ez da falta “ni” hori fikziozko subjektu baten errepresentazioa deneko poemarik.

Edonola ere, aurkezten den ikuspuntua ilun samarra da. Subjektu poetikoa (anonimoa, poeta zein fikziozkoa) helduaroan kokatuta dago eta, Jenaro Talensek esango lukeen bezala, bizitzaren parterik handiena artxibatuta daukala jakinda, lehenaldira begira dagoenaren ikuspuntua aurkezten du. Eta begirada desengainatu baina bare hori gauzatzeko, heriotza, bakardadea, amodio eza… hau da, poesian ohikoak diren gaiak ditu bidelagun.

Azken kritikak

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Txema Arinas

Basa
Miren Amuriza

Usoa Alberdi Fernandez

Sofia Petrovna
Lidia Txukovskaia

Ibai Atutxa Ordeñana

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Peru Iparragirre

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Igor Estankona

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia
Robert Louis Stevenson

Joannes Jauregi

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Aiora Sampedro

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Alex Uriarte

Artxiboa

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Hedabideak