kritiken hemeroteka

7.730 kritika

Azken kritikak

« | »

Inon ez, inoiz ez / Iban Zaldua / Elkar, 2014

Errealitatearen tolesturak Javier Rojo / El Correo, 2014-07-12

Iban Zaldua, ipuingintzak gure artean duen zale porrokatuenetako bat da, beti ipuinek izaten dituzten balioak azpimarratzen baititu, nobelagintzaren gainetik jarrita ere. Idazleak ipuingintzaren arloan euskaraz eskaini duen azken emaitzak “Inon ez, inoiz ez” izenburua dauka. Liburu honetan aurkezten diren ipuinak ideia baten inguruan eraikita daude: Errealitatea deritzan hori literaturak hartzen duen izenetako bat baino ez da. Esan nahi dut ipuin hauek irakurtzerakoan irakurleari inpresioa geratzen zaiola errealitatea literatura mota bat besterik ez dela. Idazlea behin eta berriro saiatzen da ipuinetan kontatzen dena ez dela errealitatearen isla irudikatzen. Halaxe gertatzen da ipuinetako pertsonaiek literatur pertsonaiak direlako kontzientzia erakusten dutenean. Badakite beraien mundua idazlanak markatzen duen fikziozko testuinguru horretan kokaturik dagoela eta horrexegatik errealitateak inposatutako arauetatik aparte daudela. Baina bestetan ere, pertsonaiek halako kontzientziarik erakusten ez dutelarik ere, istorio errealista baten aurrean gaudela sinistuta gaudenean, idazleak errealitatea deitzen dugun hori ez dela hain sendoa erakusten digu, tolestura asko dituela, malgua dela. Nolabait esateko (ez dakit idazleak berak irudi hau bera erabiltzen ez ote duen), elkar islatzen duten bi ispilu aurrez aurre jarriko balira bezala. Gauzak horrela, errealitatearen eta fikzioaren artean ez dago bereizketa egiterik.

Liburu honetan ipuin asko aurkezten dira, eta esan behar da aniztasun horren ondorioz-edo emaitzak batzuetan pixka bat desorekatuak direla. Izan ere, guztiz interesgarriak diruditen istorioen ondoan, txistearen mugan dauden beste batzuk agertzen dira. Eta amaitzeko, badaude oinarriak gure inguru soziopolitikoan kokatzen dituzten ipuinak. Istorio hauek, testuinguruari hain loturik agertzen direnek, sortu bezain laster zaharkituta geratzeko arriskua dute, testuinguruak berak gaindituta.

Edonola ere, Zalduak ipuin liburu interesgarria eskaini digu. Irakurle gehienek beren gustuko istorioren bat aurkituko dute.

Azken kritikak

Isiltasunaz hunatago
Jose Angel Irigaray

Mikel Asurmendi

Bidaia (h)ariketak
Oihane Zuberoa Garmendia Glaria

Igor Estankona

Lilurabera
Yurre Ugarte

Aiora Sampedro

Euskal literatura itzuliaren egiturak eta islak 1975-2015
Miren Ibarluzea

Javier Rojo

Erbesteko gutunak Victor Hugori
Louise Michel

Irati Majuelo

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Atezainaren larria penalti-jaurtiketan
Peter Handke

Hasier Rekondo

Panpina
Erika Olaizola

Javier Rojo

Etxeko urak
Leire Bilbao

Nuria Cano

Erle langileen amodioak
Aleksandra Kollontai

Ibai Atutxa Ordeñana

Abaro
Itxaro Borda

Aiora Sampedro

Odolik gabe
Alessandro Baricco

Nagore Fernandez

Atezainaren larria penalti-jaurtiketan
Peter Handke

Javier Rojo

Naparra, kasu irekia
Jon Alonso

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Hedabideak