kritiken hemeroteka

7.336 kritika

Azken kritikak

« | »

Zazpi etxe Frantzian / Bernardo Atxaga / Pamiela, 2009

Hor Kongon Jose Luis Padron / Bilbao, 2009-05

Zazpi etxe Frantzian (Pamiela, 2009) Bernardo Atxagaren azken nobelaren harira, Asteasuko idazlearen literatur estiloan eman den erregistro aldaketa erabatekoa izan dela nabarmentzen da letra larriz. Nahita bilatutako urrutiratze moduko bat dela lan berri hau, Obabarekin sortu zuen mikrokosmos hartatik. “Obabak jadanik ez du zentzu poetikorik niretzat”, halako zerbait esan zuen Atxagak berak liburu aurkezpenean, “kito, amaitu da”.

Ez naiz orain hasiko Teruelgo herriak antolatu zuen kanpaina bikain hartan bezala “Obaba ere existitzen da” aldarrikatzen hasiko, baina bai azpimarratuko dut ikaragarri penatzen nauela idazlearen ahotan hori entzuteak.

Ulertzekoa da hark bere literatur sorkuntzaz bestelako asmoa edukitzea. Bosniarra, Frantziarra, Hungariarra, Japoniarra ez dakit, baita euskal idazlea izatea oso nekeza gerta daiteke, are gehiago gurea bezalako garaian. Edonor desesperatzeko modukoa. Eta iruditzen zait jendearen iritzia maiz ozpinegia izan dela Atxagak Obabakoak (1988) publikatu eta orain arte kaleratu dituen ia lan guztiekin, Gizona bere bakardadean (1993), Zeru horiek (1995), Soinujolearen semea (2003), eta abar.

Atxaga poeta bikaina iruditzen zaidala beti esan dut. Galdetu Lizardiri. Ziutateaz (1976) eta Etiopia (1978) erreferentzia-puntua izan ez ezik, maisu lanak dira ere niretzat. Baina Euskal Herria, literatur gaitzat hartuta, haren inguruan erakarri duen lengoaia poetikoa ere ohiz kanpokoaren neurrietara moldatzeko modukoa dela uste dut. Gutxitan ibilia naiz euskarazko narratiban berea bezalako sentimenduzko geografia mesedegarri batean.

Halaz guztiz ere, gaude, niri hala iruditzen zait, baina oker ere pozik aritzeko arriskuz, gaude, diot, gurean, berri-lapiko gaiztoen gisa, Atxaga idazleak noiz kale egingo, bere lan berriak noiz porrot egingo duen kaleratzerakoan, haren azkenaren azkena noiz helduko zain bezala. Munduan diren liburu onenak denak ez dituela ikusteko gauza banaiz ni ere, baina euskal idazle sortatxo bat kenduta, nor da gaur horrelako lan on bat egiteko gaitasunarekin. Obaba zaleon zorionerako, Atxagaren poesiaren autoak etxerako bidea ahaztuko ez duela espero dut.

Eta nobela berriaz? Gazteleraz irakurri dut, hala nahita. Ezagutu egin nahi nuen, ikusi. Eta Atxagak sortutakoaz zer dakit nik, baina Asun Garikanok lan handia egin du, bikaina.

Azken kritikak

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Aiora Sampedro

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

Joannes Jauregi

Atzerrian
Nerea Balda

Ibon Egaña

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Ez dadila eguzkia sartu
Martin Etxeberria / Xabier Etxeberria

Amaia Serrano Mariezkurrena

Hariak
Yoseba Peña

Igor Elordui Etxebarria

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Txema Arinas

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Artxiboa

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Hedabideak