kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Zazpi etxe Frantzian / Bernardo Atxaga / Pamiela, 2009

Hor Kongon Jose Luis Padron / Bilbao, 2009-05

Zazpi etxe Frantzian (Pamiela, 2009) Bernardo Atxagaren azken nobelaren harira, Asteasuko idazlearen literatur estiloan eman den erregistro aldaketa erabatekoa izan dela nabarmentzen da letra larriz. Nahita bilatutako urrutiratze moduko bat dela lan berri hau, Obabarekin sortu zuen mikrokosmos hartatik. “Obabak jadanik ez du zentzu poetikorik niretzat”, halako zerbait esan zuen Atxagak berak liburu aurkezpenean, “kito, amaitu da”.

Ez naiz orain hasiko Teruelgo herriak antolatu zuen kanpaina bikain hartan bezala “Obaba ere existitzen da” aldarrikatzen hasiko, baina bai azpimarratuko dut ikaragarri penatzen nauela idazlearen ahotan hori entzuteak.

Ulertzekoa da hark bere literatur sorkuntzaz bestelako asmoa edukitzea. Bosniarra, Frantziarra, Hungariarra, Japoniarra ez dakit, baita euskal idazlea izatea oso nekeza gerta daiteke, are gehiago gurea bezalako garaian. Edonor desesperatzeko modukoa. Eta iruditzen zait jendearen iritzia maiz ozpinegia izan dela Atxagak Obabakoak (1988) publikatu eta orain arte kaleratu dituen ia lan guztiekin, Gizona bere bakardadean (1993), Zeru horiek (1995), Soinujolearen semea (2003), eta abar.

Atxaga poeta bikaina iruditzen zaidala beti esan dut. Galdetu Lizardiri. Ziutateaz (1976) eta Etiopia (1978) erreferentzia-puntua izan ez ezik, maisu lanak dira ere niretzat. Baina Euskal Herria, literatur gaitzat hartuta, haren inguruan erakarri duen lengoaia poetikoa ere ohiz kanpokoaren neurrietara moldatzeko modukoa dela uste dut. Gutxitan ibilia naiz euskarazko narratiban berea bezalako sentimenduzko geografia mesedegarri batean.

Halaz guztiz ere, gaude, niri hala iruditzen zait, baina oker ere pozik aritzeko arriskuz, gaude, diot, gurean, berri-lapiko gaiztoen gisa, Atxaga idazleak noiz kale egingo, bere lan berriak noiz porrot egingo duen kaleratzerakoan, haren azkenaren azkena noiz helduko zain bezala. Munduan diren liburu onenak denak ez dituela ikusteko gauza banaiz ni ere, baina euskal idazle sortatxo bat kenduta, nor da gaur horrelako lan on bat egiteko gaitasunarekin. Obaba zaleon zorionerako, Atxagaren poesiaren autoak etxerako bidea ahaztuko ez duela espero dut.

Eta nobela berriaz? Gazteleraz irakurri dut, hala nahita. Ezagutu egin nahi nuen, ikusi. Eta Atxagak sortutakoaz zer dakit nik, baina Asun Garikanok lan handia egin du, bikaina.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak