kritiken hemeroteka

8.027 kritika

Azken kritikak

« | »

Rameauren iloba / Denis Diderot (Joxan Elosegi) / EHU, 2005

Rameauren iloba Jose Luis Padron / Bilbao, 2006-04

Limes bildumak, literaturaren bidez pentsamendua azaldu duten ahots desberdinei lekua eskainiz, laugarren alea aurkeztu digu orain gutxi, Rameauren iloba, Denis Diderotena, Joxan Elosegi Arregik euskaratua.

Badakigunez, Denis Diderot (Langres, Frantzia, 1713, Paris 1784) Ilustrazioaren izen handien artean dago. Pariseko Unibertsitateko “Humanidades” lizentziatura lortu zuen. Le Breton editoreak 1746 urtean D’Alembert eta Diderot kontratatu zituen Entziklopedia abian jartzeko. Garaiko beste hainbat idazle handiren laguntzaz, tartean Voltaire, Rousseau eta Montesquieu, eszeptikoa eta arrazionalista zen Diderotek Entziklopedia hartuko zuen elizaren boterea, superstizioa, kontserbadorismoa eta garaiko ordena erdi-feudalaren kontrako propaganda bide ahaltsua bezala. Ondorioz, Diderot eta haren lankideak elizaren eta erregegoaren kritika guztien helburu bihurtu ziren. Hala eta guztiz ere, Diderotek lanean jarraitu zuen, obra oparoa osatu, eta, Europan, Ilustrazioko beste pentsalariengan eragin handia izateraino.

Limes bildumak, Euskal Herriko Unibertsitateko Argitalpen Zerbitzuaren laguntzaz, Rameauren iloba kaleratu du, euskaraz, gizarte garaikidearen eta bere bi aurpegiko moralaren satira izan, Diderotek 1761ean argitara eman eta Goethek alemanera itzuli zuen lana. Carlos Martínez Gorriaranek idatzi du sarrera, eta bertan esaten digu Rameauren iloba zertan datzan: “Hitz batez esateko, dialogo bat da —platonikotik deusik ez duena— alderdi askotariko giza identitateari buruzkoa, interes etiko eta estetikoen arteko erlazio korapilotsuen gatazkan oinarrituta. Jadanik 220 urte pasa dira autorearen heriotza gertatu zenetik, baina maisulan honen gaurkotasunak bizirik dirau sortzen duen etengabeko harriduraren eta arruntasunaren sentsazio antitetikoan, dialogoa ez baita bi subjekturen artekoa, subjektibitate baten bi alderdi bateraezinen artekoa baizik. Nolabait esateko, irakurle abilak berehala onartuko du denok garela Rameau”.

Dideroten eta bere alter egoa izan datekeen Rameauren iloba baten arteko elkarrizketa satirikoa bikain euskaratua eman digu Joxan Elosegi Arregik. Dudarik gabe itzulpen lan handia eta obra baliotsua, Dideroten ondarea ongi zaintzen duena.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Artxiboa

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

2021(e)ko iraila

Hedabideak