kritiken hemeroteka

8.325 kritika

« | »

Arotzaren eskuak / Alberto Ladron Arana / Elkar, 2006

Misterioa eta ezustekoa Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2006-03-31

Nobela beltza da Arotzaren eskuak. Egia esan, sail horretakorik ez da asko argitaratzen Euskal Herrian. Norbaitek, halako nobelen azpiak ezagutzen ez dituenak pentsa dezake erraza dela nobela beltz bat idaztea, edo polizia-eleberria bati ekin eta amaitzea. Amerikarrak oso jaioak dira arte modu honetan, eta lege batzuk ezarri zituzten, garaia zenean. Ez naiz guztiez oroitzen, baina badakit, azkenekoaren arabera, poliziak gaizkilea harrapatu behar zuela. Polizia-eleberrietan, gaizkileak ez du ihes egiten. Hori bestelako eleberrietan gerta daiteke, eta bizitzan, batez ere bizitzan. Baina bizitza ez da eleberria, eleberri txar baten plagio txarra baino ez, gehienetan.

Ladron Aranaren eleberri honek polizia-eleberriaren zenbait ezaugarri bereganatu ditu, misterioa narrazioan barna eta ezustekoa amaieran. Eta misterioa zenbait eta ageriagoa orduan eta jakin-mina handiagoa. Idazkera eta narraziobidea nahikoa sinpleak dira. Eta sinpletasun horrek, ondorioz, eleberriaren espazioa laburtzen du, zabaldu beharrean. Baina sinpletasunak, ohikoan, argitasuna dakar; argitasun gehiegitxoa batzuetan. Esan nahi dut generoko eleberriak, Mankellenak esaterako, irakurtzen ohituta dagoenari eleberri hau gutxitxo irudituko zaiola, kaskarregia behar bada, ez baitu hark duen barrokismorik gaian, eta pertsonaiek ez baitute suediarraren aberastasunik. Baina eleberri batek misterioa eta suspentsea behar dituela uste badu, honako eleberri honek pozik utziko du. Oso pozik, narrazioak amaieraraino eusten baitio tentsioari.

Gaia bihurri samarra da. Bigarren Gerrako naziek egindako sarraskiaren ondorioetara mugatzen da. Ane baserri baten jabe egin da, ezagutzen ez duen aitona hil egin zaiolako. Baserria Nafarroan da, eta hango lurrak txukuntzen ari dela, sagastiak sartzeko, hildako baten hezurdura aurkituko du. Hori da eleberriaren haria. Haritik tiraka, poliki-poliki hilketa-sail batekin topo egingo du, eta pertsonaia berriak azalduko dira eta lurralde berriak, eta aspaldiko historia bat, argia ikusteko irrikatan dagoena. Beraz, azkenik dena argituko da. Baina ez amerikarren legeen arabera.

Azken kritikak

Nazioa eta hizkuntza Humboldten pentsamenduan
Iñaki Zabaleta Gorrotxategi

Jon Jimenez

Etxe bat norberarena
Yolanda Arrieta

Irati Majuelo

Hormako atea eta beste ipuin batzuk
H.G. Wells

Hasier Rekondo

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Jon Martin-Etxebeste

Itzalen tektonika
Itxaro Borda

Asier Urkiza

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Jon Martin-Etxebeste

Sastraka
Askoren artean

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Lanbroa
Pello Lizarralde

Irati Majuelo

Lanbroa
Pello Lizarralde

Ibon Egaña

Txoria hodei artean
Urtzi Urkizu

Jon Martin-Etxebeste

Begiak eman nizkinan eta ilunpeei behatu hien
Irene Sola

Jon Jimenez

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Amaia Alvarez Uria

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Asier Urkiza

Artxiboa

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

Hedabideak