kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Mussche / Kirmen Uribe / Susa, 2012

Idazlea agerian Leire Zubeldia / Gara, 2013-01-20

Robert Mussche eta Herman-en arteko elkarrizketa hau agertzen den orriaren ertza tolestu egin nuen irakurtzen amaitu eta berehala. Pentsatu bainuen, Robert Mussche protagonistaren ahotik, idazlea, Kirmen Uribe bera ari zela hizketan. Istorioa beste inork baino hobeto kontatzeko ezagutzaren bila joan ei zen Kirmen Gantera, Musscheren istorioa lehen eskutik, Carmen Mussche alabarengandik jakitera. Eleberria idazten hasi aurreko fase hori ere kontatu du Uribek liburuan. Behin baino gehiagotan egingo du topo irakurleak idazlearekin, bereziki amaieran, trama nagusitik at, egileak bere bihotza parez pare irekitzen duenean, istorio hau kontatzera zerk bultzatu duen azalduz. Literatura “ona” egilea nabari den hura dela sinesten duelako ote? Fikzioa izan zitekeena errealitatera ekartzeko beharragatik ote? Edota, Bilbao-New York-Bilbao eleberriak sortu zuen efektua ekidin nahiagatik ei da horrenbeste azalpen eman beharra? Literatur lanetan, egilea, nahita edo nahi gabe, beti dago lerro artean, misteriotsu, iradokitzaile, irakurlea bera aurkitzera gonbidatuz askotan; eta egilea hain agerian, hain esplizituki agertzeak misterio kutsua kentzen dio.

Liburuari istorioaren protagonistak eman dio beraz izenburua: Robert Mussche belgikarraren bizitza da funtsean Uribek dakarkiguna. Espainiako Gerra Zibila eta II. Mundu Gerra uztartzeko balio izan dio pertsonaiak. Carmen Cundin gerrako haurra etxean hartu zuen gaztetan, eta Espainian ere egon zen gerran. Baina liburuaren zatirik handiena Robertek nazien aurkako erresistentzian pasatako garaiari buruzkoa da. Eta hasiera batean, irakurleak Habana ontzian ihes egin zuten haurrei buruzko nobela bat izango dela espero badezake ere, horien tokia anekdotikoa dela esan daiteke.

Istorio gordina eta aldi berean xaloa ekarri digu Kirmenek, oraingo honetan kontaera molde tradizionalagoan (zail gertatzen da lehenengo eleberri haren egiturarekin konparatzeko tentazioari aurre egitea) aurkeztua. Istorioa ondo josita dago, ongi egituratua, eta irakurleak erraz, galdu gabe egiten du kapituluetan aurrera. Baina Bigarren Mundu Gerra eta nazismoaren aroa filma, nobela eta oro har fikziozko obra askok ardatz hartu duten garaia izanik, zaila gertatzen da ezer berria eskaintzea, zaila da topikoetan ez erortzea. Horregatik, istorio hau lehenagotik irakurri edo ikusi izanaren sentsazioarekin geratu naiz batetik, baina bestetik, aitor dezadan interesgarri gertatu zaizkidala Robert eta bere lagun Hermanen arteko elkarrizketa eta hausnarketak, izan literaturaz edo izan giza-harremanei, justiziari edo bizitza berari buruzkoak.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak